Αρχείο 02/14Θ - Καρέλλη, Ζωή

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

GR ELIA-MIET 02/14Θ

Τίτλος

Καρέλλη, Ζωή

Ημερομηνία(ες)

  • 1916-1998 (Δημιουργία)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

14 αρχειακά κουτιά

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

(1901-1998)

Βιογραφικό/Διοικητική Ιστορία

Η Ζωή Καρέλλη, ψευδώνυμο της Χρυσούλας Αργυριάδου, το γένος Πεντζίκη, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1901. Προερχόμενη από μία πολύ συντηρητική οικογένεια και ταλαιπωρούμενη από ασθένειες, δεν πήγε σχολείο αλλά παρακολούθησε μαθήματα στο σπίτι. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την εκμάθηση ξένων γλωσσών και τη μουσική. Σε μικρή ηλικία παντρεύτηκε τον Θεόδωρο Αργυριάδη, γεωπόνο, που διετέλεσε για χρόνια διευθυντής του Αγροκτήματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τον οποίο απέκτησαν δύο γιους, τον Γαβριήλ και τον Κωνσταντίνο.
Η Καρέλλη εμφανίστηκε στα γράμματα το 1935, δημοσιεύοντας στο περιοδικό Το 3ο Μάτι το πεζογράφημα «Διαθέσεις». Το 1937 πρωτοδημοσίευσε ποίημά της (με τίτλο «Φετερπουσικρί») στο περιοδικό Μακεδονικές Ημέρες. Η Καρέλλη ασχολήθηκε κυρίως με την ποίηση, δημοσιεύοντας ποιητικές συλλογές από το 1940 έως το 1973, όταν εξέδωσε το σύνολο της ποιητικής της παραγωγής σε δύο τόμους με τίτλο Τα Ποιήματα της Ζωής Καρέλλη. Τιμήθηκε με το Β΄ Βραβείο Κρατικής Ποίησης για την ποιητική συλλογή Κασσάνδρα και άλλα ποιήματα και με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συγκεντρωτική έκδοση της ποίησής της. Ασχολήθηκε ακόμη με το θέατρο γράφοντας θεατρικά έργα, τον δοκιμιακό λόγο, την πεζογραφία και τη μετάφραση, μεταφράζοντας κυρίως θεατρικά του Έλιοτ.
Συνεργάστηκε εκτεταμένα με πλήθος περιοδικών όπως ο Κοχλίας, στον κύκλο του οποίου συμμετείχε μαζί με τον αδελφό της, Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη, τα Μακεδονικά Γράμματα, οι Μορφές, η Νέα Εστία, ο Αιώνας μας, η Νέα Πορεία, η Ευθύνη. Ποιήματά της μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες ενώ ανθολογήθηκε εκτεταμένα. Θεωρείται μία από τις σημαντικότερες ελληνίδες ποιήτριες. Τιμήθηκε επανειλημμένα, με αποκορύφωμα την εκλογή της ως αντεπιστέλλοντος μέλους της Ακαδημίας Αθηνών το 1982 (η πρώτη γυναίκα που έγινε μέλος της Ακαδημίας). Υπήρξε μέλος σε εταιρείες λογοτεχνών καθώς και μέλος του Δ.Σ. του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Πέθανε το 1998.

Πηγές σύνταξης βιογραφικού:
Υλικό του αρχείου.
Βιογραφικό στο Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών του ΕΚΕΒΙ στη διεύθυνση http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=212, ημερομηνία πρόσβασης 26-08-2015.

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Το αρχείο, μετά το θάνατο της Καρέλλη, περιήλθε στην κατοχή της ανιψιάς και της μικρανιψιάς της Καρέλλη, Ζωής και Ελένης Νικολάου, οι οποίες το διατήρησαν. Οι ίδιες διέσωσαν και τη βιβλιοθήκη της Καρέλλη, η οποία δωρήθηκε στο ΕΛΙΑ στο σύνολό της.

Διαδικασία Πρόσκτησης

Δωρεά της Ζωής και της Ελένης Νικολάου, ανιψιάς και μικρανιψιάς της Καρέλλη αντίστοιχα, τον Απρίλιο του 2014.

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Το αρχείο περιέχει μεγάλο μέρος του έργου της Καρέλλη. Ποιήματα και πεζά, θεατρικά έργα, άρθρα και δοκίμια, κριτικές και μεταφράσεις. Περιέχει χειρόγραφα και δακτυλόγραφα της Καρέλλη καθώς και πλήθος αταύτιστων ποιημάτων και κειμένων. Ακόμη περιλαμβάνει πλήθος δημοσιευμάτων, κειμένων και κριτικών για την Καρέλλη και το έργο της. Πλούσια είναι και η εισερχόμενη αλληλογραφία που υπάρχει στο αρχείο, κυρίως με άλλους λογοτέχνες. Εικάζουμε πάντως ότι μεγάλο μέρος της αλληλογραφίας λανθάνει. Το αρχείο περιέχει ακόμη δημοσιεύματα και κείμενα τρίτων, καθώς και ορισμένα τεκμήρια που σχετίζονται με τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη. Ιδιαίτερη μνεία χρειάζεται να γίνει για το πλήθος τετραδίων και σημειώσεων που εντοπίστηκαν στο αρχείο. Η Καρέλλη έγραφε σκέψεις, στίχους και σύντομα κείμενα σε σημειωματάρια, σε τετράδια, σε λυτά φύλλα διαφόρων μεγεθών, σε φακέλους, στο πίσω μέρος προσκλήσεων, σε κομμένα χαρτιά και αλλού. Τα τεκμήρια αυτά δεν παρουσίαζαν καμία τάξη όπως άλλωστε και το μεγαλύτερο μέρος του αρχείου.
Το αρχείο ενδείκνυται για τη μελέτη της ζωής και του έργου της Καρέλλη. Περιέχονται πολλές γραφές ποιημάτων καθώς και πλήθος αταύτιστων ποιημάτων και κειμένων. Ακόμη βιβλιογραφικά και εργογραφικά σημειώματα. Μαζί με το αρχείο παρέμειναν τεύχη περιοδικών, κυρίως της Ευθύνης, που περιέχουν δημοσιεύσεις της Καρέλλη, καθώς και ορισμένα βιβλία από τη βιβλιοθήκη της που περιέχουν ιδιόχειρες σημειώσεις.

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Εκκαθαρίστηκαν κενοί φάκελοι αλληλογραφίας

Προσθήκες Υλικού

Δεν αναμένονται προσθήκες

Σύστημα Ταξινόμησης

Το αρχείο εισήχθη στο ΕΛΙΑ χωρίς κάποια αρχική τάξη. Πλήθος τεκμηρίων βρέθηκε μέσα σε φακέλους αλληλογραφίας ή κλασέρ τα οποία είτε δεν έφεραν ένδειξη ή έφεραν ενδείξεις που δεν ανταποκρίνονταν στο περιεχόμενό τους. Όπου διαπιστώθηκε ορισμένη τάξη διατηρήθηκε. Το αρχείο ταξινομήθηκε με βάση το έργο της Καρέλλη και στη συνέχεια θεματικά.

Διάγραμμα ταξινόμησης:

Φάκελος 1 ΠΟΙΗΣΗ (1951-1981)
Φάκελος 2 ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ, ΘΕΑΤΡΟ
Φάκελος 3 ΑΡΘΡΑ, ΚΕΙΜΕΝΑ, ΟΜΙΛΙΕΣ, ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ, ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ (1944-1988)
Φάκελος 4 ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ Η ΚΑΡΕΛΛΗ / ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΚΑΡΕΛΛΗ (1948-1995)
Φάκελος 5 ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΖΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ (1935-1981)
Φάκελος 6 ΠΡΟΧΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ (1932-1948)
Φάκελος 7 ΠΡΟΧΕΙΡΑ ΚΕΙΜΕΝΑ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Φάκελος 8 ΤΕΤΡΑΔΙΑ, ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΑ, ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ
Φάκελος 9 ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΡΕΛΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ (1940-1997)
Φάκελος 10 ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ (1935-1998)
Φάκελος 11 ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ (1931-1997)
Φάκελος 12 ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΑ (1932-1998)
Φάκελος 13 ΠΟΙΗΜΑΤΑ, ΠΕΖΑ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΡΙΤΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ (1916-1997)
Φάκελος 14 ΑΠΟΚΟΜΜΑΤΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ, ΠΟΙΚΙΛΑ (1954-1997)

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Δεν υπάρχουν περιορισμοί στην πρόσβαση.

Όροι αναπαραγωγής

Σύμφωνα με τον κανονισμό αναπαραγωγής αρχειακού υλικού του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ.

Γλώσσα των Τεκμηρίων

  • Αγγλικά
  • Γαλλικά
  • Ελληνικά
  • Ιταλικά

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Αναλυτική περιγραφή φακέλου/υποφακέλου σε ηλεκτρονική κι έντυπη μορφή.

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συμπληρωματικές πηγές

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Μαζί με το αρχείο δωρήθηκε και η βιβλιοθήκη της Καρέλλη, η οποία καταγράφηκε στο σύνολο της πριν ενταχθεί στη συλλογή μας. Τα βιβλία που περιείχαν σημειώσεις της Καρέλλη καταλογογραφήθηκαν αλλά παρέμειναν μαζί με το αρχείο.

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Θέματα ως Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Όνοματα ως Σημεία πρόσβασης

Είδος υλικού ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

ΔΙΠΑΠ (Γ) 2η έκδοση

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Ιούλιος-Νοέμβριος 2015

Γραφή(ες)

Πηγές

Δελτίο περιγραφής Φορέα

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Γιώργος Κουμαρίδης

Για τον εντοπισμό ποιημάτων και πεζών χρησιμοποιήθηκαν οι εργασίες: Μαριάννα Μάγγου, Η υποδοχή της Ζωής Καρέλλη από την κριτική, μεταπτυχιακή εργασία, ΑΠΘ, 1998 και Αθανασία Κατσαλήρου, Ζωή Καρέλλη, Μια αιρετική γυναικεία φωνή, Η στάση της κριτικής, μεταπτυχιακή εργασία, ΑΠΘ 1999.

Πεδίο Πρόσκτησης

Συνδεόμενα Φυσικά Πρόσωπα και Οργανιμοί

Related genres

Συνδεόμενες Τοποθεσίες