Αρχείο - Συλλογή Ι. Κατσίκα. Απόσπασμα του Ιστορικού Αρχείου της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (Τοπογραφικό Τμήμα)

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

Τίτλος

Συλλογή Ι. Κατσίκα. Απόσπασμα του Ιστορικού Αρχείου της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (Τοπογραφικό Τμήμα)

Ημερομηνία(ες)

  • 1835 - 2007 (Δημιουργία)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

367 τεκμήρια

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

(1875-1981)

Διοικητική ιστορία

Η ιστορία του Λαυρίου και της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής δραστηριότητας στην περιοχή ξεκινούν από την αρχαιότητα. Η περιοχή υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα μεταλλουργικά κέντρα εκμετάλλευσης αργυρομολυβδούχων μεταλλευμάτων και παραγωγής ασημιού. Η δραστηριότητα αυτή έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά τη περίοδο ακμής της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Η παύση των μεταλλευτικών εργασιών κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, σήμανε και το κλείσιμο της εκμετάλλευσης των ορυχείων.

Το νεότερο Λαύριο δημιουργήθηκε με αφετηρία τις έρευνες του Έλληνα μεταλλειολόγου Ανδρέα Κορδέλα, το 1863. Η "Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου", δεύτερο επιχειρηματικό εγχείρημα, στη χώρα μας, του Ιταλού μεταλλειολόγου και επιχειρηματία Jean Baptiste Serpieri, ιδρύθηκε το 1875 στη περιοχή του Κυπριανού. Η εταιρεία υπήρξε μια από τις μακροβιότερες επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Κύρια δραστηριότητα της ήταν η επεξεργασία ποικίλων αργυρομολυβδούχων μεταλλευμάτων, με βασικά προϊόντα τον μόλυβδο υψηλής ποιότητας και το ασήμι. Οι μεταλλευτικές-μεταλλουργικές επιχειρήσεις του Λαυρίου, με προεξάρχουσες τη Γαλλική (1875-1981) και την Ελληνική (1873-1917), και η πρώτη ιδιαίτερα, υπήρξαν πρωτοπόρες στην εισαγωγή τεχνολογικών καινοτομιών τόσο στην ίδια την παραγωγή όσο και στο δημόσιο βίο (μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, κατασκευή του σιδηροδρόμου σύνδεσης Λαυρίου - Αθήνας - Πειραιά, οργανωμένα οικιστικά σύνολα στέγασης εργαζομένων κ.ο.κ.) και διαμόρφωσαν την πόλη του Λαυρίου ως την πρώτη «company town» της χώρας, που μετεξελίχθηκε σε βιομηχανική πόλη μετά τον Β’ΠΠ. Ταυτόχρονα, η συσσώρευση του εργατικού δυναμικού από διάφορες περιοχές, η δημιουργία των πρώτων σωματείων και εργατικών κινητοποιήσεων, αποτέλεσαν κομβικά σημεία στην ιστορία του Ελληνικού εργατικού κινήματος. Η μακρόχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα συνέβαλε στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής αλλά και της χώρας, ιδίως κατά τον 19ο και πρώιμο 20ο αι.

Από το 1992 οι εγκαταστάσεις της ΓΕΜΛ έχουν κηρυχθεί ενιαίο διατηρητέο μνημείο εθνικής κληρονομιάς, έχουν περιέλθει στο Δημόσιο και αποδοθεί (1993) στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την αξιοποίησή τους, με την ίδρυση και λειτουργία του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου. Φορέας διαχείρισης του χώρου είναι η Εταιρεία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του ΕΜΠ (ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ) που ιδρύθηκε το 1996 για τον σκοπό αυτό.

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Η συλλογή προέρχεται από τμήμα τοπογράφων-γεωμετρών της ΓΕΜΛ, το οποίο ήταν υπεύθυνο για την χαρτογράφηση των μεταλλευτικών εξορύξεων και εργασιών στην περιοχή, την αποτύπωση των οικισμών και του κτιριακού και μηχανολογικού εξοπλισμού στο εργοστάσιο αλλά και στα μεταλλευτικά κέντρα.

Διαδικασία Πρόσκτησης

Δωρεά πρώην τοπογράφου- γεωμέτρη ΓΕΜΛ κ. Ι. Κατσίκα, 2011.

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Περιέχει τοπογραφικούς, μεταλλευτικούς και γεωφυσικούς χάρτες, σχέδια κατοικιών και μονάδων του εργοστασίου, έγγραφα και επιστολές της εταιρείας, βιβλία τοπογραφικών μετρήσεων καθώς και τοπογραφικά όργανα. Στους χάρτες περιλαμβάνονται και ορισμένοι πρωτότυποι των Γερμανών χαρτογράφων Kaupert και Lepsius.

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Προσθήκες Υλικού

Σύστημα Ταξινόμησης

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Κατόπιν συνεννοήσεως με το ΤΠΠΛ

Όροι αναπαραγωγής

Μόνο φωτογράφιση

Γλώσσα των Τεκμηρίων

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Γαλλικά, Ελληνικά

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Υπάρχει αναλυτική καταγραφή τεκμηρίων

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συμπληρωματικές πηγές

Εταιρεία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του ΕΜΠ : Αρχείο Γαλλικής Εταιρείας Λαυρίου

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Η καταγραφή-αποδελτίωση των τεκμηρίων πραγματοποιήθηκε εθελοντικά, όχι από εξειδικευμένους αρχειονόμους, αλλά από στελέχη του ΤΠΠΛ, συγγενικών προς το αντικείμενο ειδικοτήτων και μέλη της Επιτροπής Αρχείου, οπότε και δεν θεωρείται οριστική ταξινόμηση. Πάντως ακολουθήθηκαν επιστημονικές προδιαγραφές τόσο ως προς την (μη δυναμική) κατάρτιση της καρτέλας όσο και ως προς τη συμπλήρωσή της.

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Όνοματα ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

2012

Γραφή(ες)

Πηγές

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Όλγα Σενή, Αρχιτέκτων, Msc Ιστορίας
Δέσποινα Μπαλόπητα, Μουσειολόγος Msc

Πεδίο Πρόσκτησης