- Αρ.Εισ. 185
- Αρχείο
- 1921
1921, Μάιος
Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αποβιβαζόμενος από το θωρηκτό "Κιλκίς" στο λιμάνι της Σμύρνης.
1921, Μάιος
Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος αποβιβαζόμενος από το θωρηκτό "Κιλκίς" στο λιμάνι της Σμύρνης.
α) Έγγραφο 1
1922, Οκτωβρίου 24/6
Επιστολή του Νικολάου Πολίτη (καθ’ οδόν από Βελιγράδι προς Θεσσαλονίκη) προς τον στρατηγό Κωνσταντίνο Νίδερ.
Εσωκλείει επιστολή του Βενιζέλου και τον παρακαλεί να του απαντήσει. Έμεινε ικανοποιημένος από τις συζητήσεις που είχε στο Βελιγράδι με τα μέλη της Γιουγκοσλαβικής Κυβέρνησης και με τον βασιλιά Αλέξανδρο, ο οποίος έδωσε μεγάλη σημασία στην αναδιοργάνωση του στρατεύματος.
β) Έγγραφο 2
1922, Νοεμβρίου 2
Επιστολή του Ελευθερίου Βενιζέλου (Παρίσι) προς τον στρατηγό Κωνσταντίνο Νίδερ.
Τον συγχαίρει για την επιτυχή εκτέλεση της εντολής για την εκκένωση της Ανατολικής Θράκης. Ο ίδιος δέχτηκε να αντιπροσωπεύσει την Ελλάδα στη συνδιάσκεψη της Λωζάννης, για να εξασφαλιστεί η ειρήνη και να μην διαπραχθούν άλλα σφάλματα. Πιστεύει ότι μόνο με δυνατό στρατό μπορεί να διαπραγματευθεί η Ελλάδα χωρίς άλλες ταπεινώσεις. Γι’ αυτό τον παρακαλεί να τον ενημερώσει ποια είναι η πραγματική κατάσταση του στρατεύματος.
γ) Έγγραφο 3
1922, Οκτωβρίου 28/Νοεμβρίου 10
Σχέδιο επιστολής του Κωνσταντίνου Νίδερ (Αλεξανδρούπολη) προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Απαντά στην επιστολή του και τον ευχαριστεί για τις θετικές κρίσεις του. Αναφερόμενος στη Μικρασιατική καταστροφή, αποδίδει ευθύνες στη διοίκηση του στρατεύματος και όχι στα μέσα. Για τον λόγο αυτό, πρωταρχικό σημείο για την ανασυγκρότηση του στρατεύματος είναι η εξύψωση του ηθικού του. Τον ενημερώνει για τις νέες θέσεις εγκατάστασης των Β’, Γ’ και Δ’ Σωμάτων Στρατού στη Θράκη. Πιστεύει ότι ο στρατός είναι κουρασμένος αλλά το ηθικό του βρίσκεται σε καλό σημείο, στερείται όμως κλινοσκεπασμάτων.
δ) Έγγραφο 4
1922, Νοεμβρίου 11
Επιστολή του Ελευθερίου Βενιζέλου (Παρίσι) προς τον Νικόλαο Πολίτη.
Αναφέρεται σε θέματα εξωτερικής πολιτικής: βλέψεις Γιουγκοσλάβων και Βούλγαρων κατά της Θεσσαλονίκης, ελεύθερη ζώνη Θεσσαλονίκης και κυρίως για το ζήτημα της Δυτικής Θράκης και το ρόλο του στρατού στην αντιμετώπιση του θέματος. Τέλος, εκφράζει τους φόβους του για την ομαδική έξωση των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους και προτείνει ότι σε περίπτωση που συμβεί αυτό, θα πρέπει να απελαθούν οι Τούρκοι της Ελλάδας, για να μην υπάρξουν αφορμές επέμβασης της Τουρκίας στα εσωτερικά της χώρας.
α) 1922, Απρίλιος: Προκήρυξη των Τούρκων στρατιωτών (προφυλακές εκστρατευτικού Σώματος Μικράς Ασίας) προς τους Έλληνες στρατιώτες.
Καλούνται οι έλληνες στρατιώτες να παραδοθούν και να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
β) [1922, Απριλίου 13]: Απόκομμα εφημερίδας
Δημοσίευση επιστολής του Γιαννόπουλου Σαράντη από τις στρατιωτικές προφυλακές της Μικράς Ασίας προς την αδελφή του, στη στήλη «Γράμματα από το μέτωπο».
α) 1927: Επιστολικό δελτάριο του Samuel Baud Bovy (Γενεύη) προς τους Τούλα και Τηλέμαχο Αποστολόπουλο.
Ευχές για τη νέα χρονιά και ειδήσεις.
β) 1929: Ημερολόγιο του έτους 1929 του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.
Αποστολόπουλος, Τηλέμαχος
Συλλογή που περιλαμβάνει:
Τσιλιόπουλος – Ημερολόγιο εκστρατείας 1918-1919
Συνοπτικό ημερολόγιο (22 αριθμημένες σελίδες + 6 σελίδες) του επιλοχία Τσιλιόπουλου στο οποίο σημειώνει κυρίως τις ημερομηνίες, ώρες αναχώρησης και άφιξης στις διάφορες πόλεις, χωριά και τοποθεσίες από την 1 Ιουλίου 1918 που φεύγει από την Τρίπολη μέχρι τις 19 Δεκεμβρίου 1919 που επιστρέφει. Οι αναφορές του είναι συχνά σε μορφή στίχων με ομοιοκαταληξία. Στις τελευταίες σελίδες (χ.α) σημειώνει λιγοστά στοιχεία για την επιστράτευση του 1921 που τελειώνει τον Αύγουστο του 1923.
Τσιλιόπουλος (επιλοχίας)
Γενεαλογικά και βιογραφικά στοιχεία, τεκμήρια και επιστολές σχετικά με μέλη των πατρικών και μητρικών οικογενειών των γονέων, πάππων και προπάππων της Ρωξάνης Φέσσα (Μακκά, Ταρποξή, Φωτιάδη, Ροδοκανάκη, Ταμβάκου) και της οικογένειας του συζύγου της Φαίδωνα Φέσσα (Φέσσα, Τσαμαδού, Ταγκούλη).
Φέσσα, Ρωξάνη
Φτέρης, Γιώργος (Τσιμπιδάρος, Γιώργος)
Το αρχείο περιλαμβάνει το λογοτεχνικό και κυρίως το δημοσιογραφικό έργο του Γιώργου Τσιμπιδάρου – Φτέρη, σε μορφή χφων, δφων και κυρίως αποκομμάτων από τα έντυπα με τα οποία συνεργάστηκε. Το λογοτεχνικό του έργο περιλαμβάνει ποιήματα, ιστορικά αφηγήματα, μεταφράσεις και διασκευές. Το δημοσιογραφικό του έργο περιέχει ανταποκρίσεις από την Μικρασιατική εκστρατεία, από τη Ρώμη και από το Παρίσι, δημοσιεύματα για τον Βενιζέλο, τη Μάνη, ιστορικά θέματα, τη λογοτεχνική και πνευματική ζωή, πτυχές της κοινωνικής ζωής, ραδιοφωνικές εκπομπές με αντίστοιχη θεματολογία.
Περιλαμβάνονται επιφυλλίδες και άρθρα του Γ. Φτέρη για την Μικρά Ασία, την μικρασιατική εκστρατεία και καταστροφή, τον Πλαστήρα και τον Χρυσόστομο Σμύρνης. Μεταξύ αυτών σειρά επιφυλλίδων με τίτλο «Φύλλα εκστρατείας», δημοσιευμένων στην εφημερίδα Βαλκανικός Ταχυδρόμος (30.8.1920-22.9.1920) (φακ. 3).
Τσιμπιδάρος, Γιώργος
Τεκμήρια από την στρατιωτική σταδιοδρομία του Κωνσταντίνου Φωκά στους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Βορειοηπειρωτικό Αγώνα, την μικρασιατική εκστρατεία, την καταστολή του βενιζελικού κινήματος του 1935 και τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, τιμητικές διακρίσεις, στρατιωτικές ταυτότητες, υπηρεσιακά έγγραφα από την επαγγελματική του σταδιοδρομία, οικογενειακή αλληλογραφία, συμβολαιογραφικά έγγραφα, οικογενειακά έγγραφα, ιατρικές γνωματεύσεις, ποικίλα.
Φωκάς, Κωνσταντίνος
Χειρόγραφα και δακτυλόγραφα έργων, άρθρων και ομιλιών του Δημήτρη Φωτιάδη, κρίσεις και άρθρα για το έργο του, αλληλογραφία, προσωπικά, οικογενειακά και ποικίλα έγγραφα, αποκόμματα Τύπου, κείμενα τρίτων, ενθυμήματα κ.ά. Έγγραφα Αλέκου Φωτιάδη, Κατίνας Φωτιάδη και του αδελφού της, πιανίστα Μάριου Λάσκαρη (1915-1981).
Φωτιάδης, Δημήτρης
Φωτογραφίες, επιστολικά δελτάρια και λευκώματα. Τα λευκώματα, πολυτελέστατα, περίτεχνα, συνήθως δερματόδετα, περιέχουν κυρίως πορτραίτα προσωπικοτήτων που ανήκουν σε επώνυμες οικογένειες όπως των Κριεζή, Φωτιάδη, Βικέλα, Οικονόμου, κ.ά. Μερικά περιλαμβάνουν απεικονίσεις διαφόρων ελληνικών περιοχών και πόλεων όπως της Αθήνας, της Κρήτης, της Κέρκυρας, της Θεσσαλίας, της Τραπεζούντας και είναι δημιουργήματα σπουδαίων φωτογράφων, των αδελφών Ρωμαΐδη, J. Berrinda, B. Borri, Δ. Μιχαηλίδη, Κ. Κακουλή και άλλων.
Το φωτογραφικό υλικό, ταξινομημένο σε παράλληλες με τα ιστορικά γεγονότα ενότητες ή σε θεματικές κατηγορίες, καλύπτει το τμήμα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας από τις αρχές του δεύτερου μισού του 19ου αι. έως τις πρόσφατες δεκαετίες. Οι φωτογραφίες, έργα των πρωτοπόρων της ελληνικής φωτογραφικής τέχνης οι παλαιότερες (Φ. Μαργαρίτη, Δ. Κωνσταντίνου, Π. Μωραΐτη, Ι. Λαμπάκη, Κ. Δημητρίου, Γ. Κολόμβου, Γ. Δαμιανού, Σπ. Βενιού, Αυγ. Κόλλα, Αδελφών Ρωμαΐδη, Π. Διαμαντόπουλου, κ.ά) και καταξιωμένων επαγγελματιών οι μεταγενέστερες (Ν. Ζωγράφου, Γ. Μπούκα, Π. Πουλίδη, Μ. Μεγαλοκονόμου, Σπ. Μελετζή, Nelly’s κ.ά.) αλλά και παραγωγές χωρίς ταυτότητα, παρέχουν στοιχεία για την εξελικτική πορεία της νεοελληνικής φωτογραφίας από την πρώτη εμφάνισή της στην Ελλάδα.
Αξιοσημείωτος είναι ο αριθμός των φωτογραφιών καταξιωμένων ξένων φωτογράφων (Beck, E. Lester, Boeringer, Bergamasco κ.ά.), που εμπλουτίζει τη συλλογή του Φωτογραφικού Αρχείου.
Η προσπέλαση στην πολιτική, στρατιωτική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή του 19ου αι. γίνεται μέσα από ομάδα φωτογραφιών προσωπικοτήτων, από στιγμιότυπα των αλυτρωτικών εξεγέρσεων, της επτανησιακής ενσωμάτωσης, απεικονίσεις του πολέμου του 1897, από φωτογραφίες συλλόγων, πνευματικών ιδρυμάτων κ.ά.
Το ιστορικό πλαίσιο του 20ού αι. διαγράφεται με μεγάλες φωτογραφικές ομάδες που αναφέρονται στην Κρητική Πολιτεία, στο Μακεδονικό Αγώνα, στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην εκστρατεία της Μικράς Ασίας, στον πόλεμο του 1940, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, την ένωση της Δωδεκανήσου, την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Πλούσια αντικατοπτρίζεται και η ελληνική πολιτική δραστηριότητα. Αναφέρονται ορισμένα χαρακτηριστικά σύνολα και μεμονωμένες φωτογραφίες:
Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος
Πρόκειται για τριακόσια τρία (303) γυάλινα αρνητικά που χωρίζονται σε τρεις ενότητες.
Η πρώτη ενότητα περιλαμβάνει εκατόν πενήντα πέντε (155) αρνητικά που σχετίζονται με την εκστρατεία της Μικράς Ασίας, την καταστροφή (ανταλλαγή αιχμαλώτων και υποδοχή προσφύγων).
Η δεύτερηκαι η τρίτη ενότητα περιλαμβάνουν εκατό (148) αρνητικά που απεικονίζουν επίσκεψη στο Άγιο Όρος και το Μυστρά, στιγμιότυπα από τα γυρίσματα της ταινίας «Οι περιπέτειες του Βιλλάρ» (1924) σε σκηνοθεσία Ζόζεφ Χεπ, εικόνες από παράσταση αρχαίου δράματος στο Ηρώδειο καθώς και πορτραίτα (φιλικά και ίσως συγγενικά).
Hepp, Joseph
Στο αρχείο περιλαμβάνονται, αποκλειστικά σε φωτοτυπίες, τα εξής τεκμήρια, τα οποία κατανέμονται σε τέσσερις υποφακέλους:
Χριστοδουλίδης, Σταύρος
Τμήμα αρχείου προερχόμενου από την Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης, που περιλαμβάνει υπομνήματα, εκθέσεις, πίνακες σχετικά με την εκτέλεση της συμμαχικής εντολής που ανατέθηκε στον ελληνικό στρατό, μετά την κατάληψη της Σμύρνης τον Μάϊο του 1919: την επαναφορά της δημόσιας τάξης, την παλιννόστηση των προσφύγων που εκδιώχθηκαν το 1914, την κατάσταση της γεωργίας, τα δημόσια έργα, τη λειτουργία της τηλεγραφικής υπηρεσίας, την ίδρυση Πανεπιστημίου στη Σμύρνη και γενικότερα την ελληνική δράση στη Μικρασία. Περιλαμβάνονται επίσης ανακοίνωση μνημοσύνου υπέρ των πεσόντων αξιωματικών και οπλιτών στη Μικρά Ασία και χάρτης της δυτικής Μικράς Ασίας.
Στο αρχείο περιέχονται φύλλα εφημερίδων που εκδίδονταν στη Σμύρνη Πατρίς, Αμάλθεια, Κόσμος, Εστία, Αρμονία, L’ Echo de France, L’ Independent καθώς και άλλα φύλλα αθηναϊκών εφημερίδων (1921-1922).
Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης