Εμφανίζει 3 αποτελέσματα

Αρχειακή περιγραφή
Μόνο περιγραφές υψηλού επιπέδου Μικρά Ασία Παγκόσμιος πόλεμος, 1914-1918
Προεπισκόπηση εκτύπωσης Προβολή:

Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης

  • Α.Ε. 38/03
  • Αρχείο
  • 1919-1922

Τμήμα αρχείου προερχόμενου από την Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης, που περιλαμβάνει υπομνήματα, εκθέσεις, πίνακες σχετικά με την εκτέλεση της συμμαχικής εντολής που ανατέθηκε στον ελληνικό στρατό, μετά την κατάληψη της Σμύρνης τον Μάϊο του 1919: την επαναφορά της δημόσιας τάξης, την παλινόστηση των προσφύγων που εκδιώχθηκαν το 1914, την κατάσταση της γεωργίας, τα δημόσια έργα, τη λειτουργία της τηλεγραφικής υπηρεσίας, την ίδρυση Πανεπιστημίου στη Σμύρνη και γενικότερα την ελληνική δράση στη Μικρασία. Περιλαμβάνονται επίσης ανακοίνωση μνημοσύνου υπέρ των πεσόντων αξιωματικών και οπλιτών στη Μικρά Ασία και χάρτης της δυτικής Μικράς Ασίας.
Στο αρχείο περιέχονται φύλλα εφημερίδων που εκδίδονταν στη Σμύρνη Πατρίς, Αμάλθεια, Κόσμος, Εστία, Αρμονία, L’ Echo de France, L’ Independent καθώς και άλλα φύλλα αθηναϊκών εφημερίδων (1921-1922).

Ύπατη Αρμοστεία Σμύρνης

Αρχείο Ίωνος Δραγούμη

  • GR GL ISD 024
  • Αρχείο
  • 1900-1920

Το Αρχείο χαρακτηρίζεται από πλούσια θεματολογία με κύριους άξονες τη διπλωματική, εθνική, βουλευτική και συγγραφική δραστηριότητα του Δραγούμη. Χρονικά καλύπτει τα τέλη του 19ου και τα πρώτα είκοσι έτη του 20ου , μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες περιόδους της νεοελληνικής ιστορίας. Το Μακεδονικό Ζήτημα αλλά και το σύνολο των εθνικών διεκδικήσεων της Ελλάδας την περίοδο αυτή φωτίζονται από το πλήθος του αρχειακού υλικού που απόκειται στις ενότητες του Αρχείου. Αφορά επίσης την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων καθώς επίσης και εκείνη του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου. Εμπεριέχει εξάλλου πλήθος προσωπικών στοιχείων που αποτυπώνουν γλαφυρά τη ζωή, τις ενασχολήσεις και τα ενδιαφέροντα του δημιουργού του μέσα από γραπτά του κείμενα, την αλληλογραφία του και το φωτογραφικό υλικό.

Ενότητα Ι (ΙΑ και ΙΒ): Αλληλογραφία
Στην ενότητα ΙΑ έχει ενταχθεί τμήμα της προσωπικής και της επαγγελματικής αλληλογραφίας του Ίωνα δραγούμη, σύμφωνα με την πρώτη κατάταξη του υλικού από τον Φίλιππο Δραγούμη. Η ταξινόμηση, η καταλογογράφηση, και η αναλυτική περιγραφή κάθε μίας από τις επιστολές της ενότητας αυτής πραγματοποιήθηκαν από τον Δρ. Αλέξη Μάλλιαρη. Όλες οι επιστολές έχουν ψηφιοποιηθεί και βρίσκονται στην ψηφιακή βιβλιοθήκη της ΑΣΚΣΑ (Digital Library).

Το δεύτερο μέρος της Ενότητας Αλληλογραφία ΙΒ του Ίωνα Δραγούμη αποτελεί η οικογενειακή αλληλογραφία. Ας σημειωθεί ότι σώζεται το σύνολο σχεδόν της πολυπληθούς αλληλογραφίας του αυτής, εισερχόμενης αλλά και εξερχόμενης, δεδομένου ότι ο Φίλιππος Δραγούμης φρόντισε να συγκεντρώσει και να ενσωματώσει στο αρχείο του αδελφού του και τις πρωτότυπες επιστολές του τελευταίου προς την οικογένειά του. Εξάλλου πλήθος επιστολών επαγγελματικής φύσεως απαντώνται και στις υπόλοιπες ενότητες του Αρχείου. Τα λοιπά μέρη της Αλληλογραφίας καθώς και οι ενότητες που ακολουθούν έχουν ταξινομηθεί και καταλογογραφηθεί απο την αρχειονόμο/ιστορικό Δρ. Ελευθερία Δαλέζιου.

Ενότητα ΙΙ: Ημερολόγια-Σημειωματάρια
Η ενότητα περιλαμβάνει τα τετράδια ημερολογιών του Δραγούμη, σημειωματάρια, λυτά σημειώματα και επιστολές που καλύπτουν χρονικά την περίοδο 1894-1920.

Ενότητα ΙΙΙ: Κείμενα λογοτεχνικά και πολιτικά
Η ενότητα περιλαμβάνει χειρόγραφα και τυπογραφικά δοκίμια άρθρων και βιβλίων του Δραγούμη, αλληλογραφία του Φίλιππου Δραγούμη σχετικά με την έκδοση βιβλίων και άρθρων μετά το θάνατο του Δραγούμη, συγκεντρωτικούς πίνακες δημοσιευμάτων καθώς και χειρόγραφα, προσχέδια κειμένων και σημειώσεις του Δραγούμη για πολιτικά και μη δημοσιεύματα.

Ενότητα IV: Υπηρεσιακά Υπουργείου Εξωτερικών και παράλληλες δραστηριότητες
Η ενότητα περιλαμβάνει κείμενα, σημειώσεις, έντυπα και αλληλογραφία για τις εξής θεματικές: για τον Μακεδονικό Αγώνα, τη δραστηριότητά του Δραγούμη στα ελληνικά προξενεία στη Μακεδονία, Θράκη και Ανατολική Ρωμυλία, στην Κωνσταντινούπολη και τη συμμετοχή του στην Οργάνωση Κωνσταντινουπόλεως, τα εθνικά ζητήματα καθώς και την ενασχόλησή του με τον Εκπαιδευτικό Όμιλο, τον Νουμά και την Πολιτική Επιθεώρηση.

Ενότητα V: Κοινοβουλευτική δράση - Εξορία
Η ενότητα περιλαμβάνει σημειώσεις, αλληλογραφία και έντυπο υλικό σχετικό με την κοινοβουλευτική του δράση καθώς επίσης και τις διεθνείς σχέσεις της Ελλάδας την περίοδο 1915-1920 (ουδετερότητα της Ελλάδας, Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος, επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων στα εσωτερικά της Ελλάδας.) Στην ενότητα αυτή βρίσκεται υλικό αναφορικά με τα δύο υπομνήματα του Δραγούμη στο Συμβούλιο της Ειρήνης (1918-9 Παρίσι) κατά τη διάρκεια της εξορίας του στην Κορσική και τη Σκόπελο καθώς και αποκόμματα τύπου.

Ενότητα VI: Προσωπικά (Προσωπικά έγγραφα –φωτογραφίες- αντικείμενα)
Η ενότητα περιλαμβάνει προσωπικά έγγραφα του Δραγούμη, τετράδια μαθητικών και φοιτητικών χρόνων καθώς και φωτογραφικό υλικό.

Ενότητα VII: Ποικίλα
Η ενότητα περιλαμβάνει χειρόγραφα του Περικλή Γιαννόπουλου, του Ν. Φαρδύ καθώς και χειρόγραφο του ποιήματος ‘Πατρίδες’ του Κ. Παλαμά με ιδιόχειρο σημείωμα του ποιητή προς τον Ίωνα Δραγούμη.

Ενότητα VIII: Υλικό συγκεντρωθέν από τον Φίλιππο Δραγούμη μετά τη δολοφονία του Ίωνα
Η ενότητα περιλαμβάνει υλικό που συγκεντρώθηκε από τον Φίλιππο Δραγούμη μετά το θάνατο του αδελφού του: συλλυπητήριες επιστολές και τηλεγραφήματα, υλικό της δίκης για τη δολοφονία του Ίωνα Δραγούμη, αλληλογραφία για την ανέγερση στήλης στην μνήμη του, αποκόμματα εφημερίδων καθώς και έντυπα από την προσωπική βιβλιοθήκη του Ίωνα Δραγούμη.

Δραγούμης, Ίων

Αρχείο Πολιτικού Γραφείου Πρωθυπουργού

  • GRGSA-CA- ADM014
  • Αρχείο
  • 1917-1928

Στις αρμοδιότητες του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού εντασσόταν κυρίως η διευκόλυνση της επικοινωνίας των πολιτών με τους φορείς της δημόσιας διοίκησης και η προώθηση των υποθέσεών τους. Κατά συνέπεια ο κύριος όγκος του υλικού αποτελείται από αιτήσεις πολιτών, συλλόγων, σωματείων, ενώσεων, κοινοτήτων κ.λπ. οι οποίες διεκπεραιώνονταν από το Πολιτικό Γραφείο στα αρμόδια υπουργεία και στις υπηρεσίες, που με τη σειρά τους έστελναν τις σχετικές απαντήσεις στα αιτήματα και στις καταγγελίες αυτές. Τα αιτήματα αφορούσαν κυρίως διορισμούς, μεταθέσεις και προαγωγές δημοσίων υπαλλήλων και στρατιωτικών, πληρωμή αποζημιώσεων, διευκολύνσεις σε εμπόρους, εταιρείες και ιδιώτες, ενώ συχνές ήταν οι καταγγελίες για υπερβασίες εκπροσώπων των αρχών. Ανάλογος ήταν και ο ρόλος του Γραφείου στις σχέσεις κεντρικής και τοπικής εξουσίας. Πρόεδροι κοινοτήτων, νομάρχες και γενικοί διοικητές απευθύνονταν στο Πολιτικό Γραφείο ώστε να ασκήσουν πιέσεις στα διάφορα υπουργεία για τη λύση των προβλημάτων των περιοχών δικαιοδοσίας τους.

Βέβαια, το Πολιτικό Γραφείο αποτελούσε και τμήμα του κομματικού μηχανισμού της πολιτικής παράταξης που κάθε φορά βρισκόταν στην εξουσία, προωθώντας τις υποθέσεις των «ημετέρων» ή φροντίζοντας για την εκκαθάριση των αντιφρονούντων από τη δημόσια διοίκηση και το στράτευμα. Άλλωστε, το Πολιτικό Γραφείο ιδρύθηκε σε μια περίοδο που ο Εθνικός Διχασμός βρισκόταν στο απόγειό του. Το Σεπτέμβριο του 1917, οπότε και ψηφίστηκε ο ιδρυτικός νόμος της υπηρεσίας, ο Βενιζέλος μόλις είχε εγκατασταθεί στην Αθήνα από τη Θεσσαλονίκη επιτυγχάνοντας –με την απαραίτητη βοήθεια των συμμαχικών στρατευμάτων– την ενοποίηση του ελληνικού κράτους. Οι οπαδοί των Φιλελευθέρων ζητούσαν πλέον εκδίκηση και αποκατάσταση για τις διώξεις που υπέστησαν κατά τα Νοεμβριανά ή από τις φιλοβασιλικές οργανώσεις των Επιστράτων. Με τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 και την ήττα του Βενιζέλου οι ρόλοι του θύτη και του θύματος αντιστράφηκαν. Οι φάκελοι του αρχείου απεικονίζουν πλήρως το κλίμα του Εθνικού Διχασμού στη χώρα, περιέχοντας πληθώρα υποθέσεων με διώξεις και απελάσεις «αντιδραστικών» πολιτών, υπαλλήλων και στρατιωτικών.

Παράλληλα, το Πολιτικό Γραφείο λειτουργούσε και ως ένα είδος προπαγανδιστικού μηχανισμού στήριξης της εκάστοτε κυβέρνησης. Στο πλαίσιο αυτό πολίτες, σύλλογοι και σωματεία έστελναν τηλεγραφήματα και ψηφίσματα με τα οποία εξέφραζαν την επιδοκιμασία τους σε ενέργειες της κυβέρνησης, τη στήριξή τους στο πρόσωπο του πρωθυπουργού και του εκάστοτε καθεστώτος και την αποδοκιμασία τους σε ενέργειες πολιτικών αντιπάλων. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις των φακέλων του αρχείου με τα τηλεγραφήματα καταδίκης της απόπειρας δολοφονίας του Ε. Βενιζέλου στο Παρίσι ή με τα τηλεγραφήματα στήριξης του καθεστώτος του Θ. Πάγκαλου.

Επιπλέον, το Πολιτικό Γραφείο λειτουργώντας επικουρικά στο έργο του πρωθυπουργού διεκπεραίωνε και υποθέσεις που σχετίζονταν με την εξωτερική πολιτική του ελληνικού κράτους. Έτσι, στο αρχείο έχουν διασωθεί σημαντικά έγγραφα που σκιαγραφούν τις ενέργειες της ελληνικής διπλωματίας, ιδιαίτερα της περιόδου 1917-1923. Υπενθυμίζεται ότι κατά την παραπάνω περίοδο σημειώθηκαν γεγονότα-ορόσημα για τη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού κράτους: η συμμετοχή της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η εδαφική επέκταση στη Θράκη και τη Μικρά Ασία, η υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, η στρατιωτική ήττα στο Μικρασιατικό Μέτωπο, ο ξεριζωμός του ελληνικού πληθυσμού και η υπογραφή της Σύμβασης ανταλλαγής των πληθυσμών και της Συνθήκης Ειρήνης στη Λωζάννη. Το Πολιτικό Γραφείο ήταν επίσης μέρος του προπαγανδιστικού μηχανισμού στήριξης των διεκδικήσεων της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται φάκελοι του αρχείου, όπως για παράδειγμα, εκείνοι που συγκεντρώνουν τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας για το βομβαρδισμό της Κέρκυρας από τους Ιταλούς ή την απέλαση του Οικουμενικού Πατριάρχη από την τουρκική κυβέρνηση.

Η υπηρεσία του Πολιτικού Γραφείου συγκέντρωνε ακόμη και πληροφορίες που αφορούσαν τις επιχειρήσεις και την οργάνωση του ελληνικού στρατεύματος, αλλά και την εσωτερική ασφάλεια της χώρας. Έτσι, υπάρχουν φάκελοι με πληροφορίες για τις επιχειρήσεις των ελληνικών δυνάμεων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία με χάρτες διάταξης των ελληνικών, συμμαχικών και εχθρικών στρατευμάτων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι φάκελοι εκείνοι που συγκεντρώνουν πληροφορίες για τη δράση κομμουνιστικών ομάδων, αντιφρονούντων, μειονοτικών ομάδων και κάθε είδους προπαγάνδας στο εσωτερικό της χώρας. Άλλωστε, στο πλαίσιο του Πολιτικού Γραφείου λειτουργούσαν υπηρεσίες που αποτελούσαν στην ουσία τους προδρόμους της ΕΥΠ, όπως η Υπηρεσία Πληροφοριών του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού και η Υπηρεσία Γενικής Ασφάλειας του Κράτους.

Η ενασχόληση με ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας και η αντικομμουνιστική υστερία της περιόδου διασώζουν στα έγγραφα του αρχείου σημαντικά στοιχεία για τη δράση και την πολιτική σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών ομάδων, εργατικών ενώσεων και συνδικάτων, ενώ δίνουν μια εικόνα για το εργατικό κίνημα στην Ελλάδα και για την πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων απέναντι στην εργατική τάξη και την πολιτική της εκπροσώπηση. Στο αρχείο λοιπόν φυλάσσονται σοσιαλιστικά και κομμουνιστικά έντυπα, προκηρύξεις του ΚΚΕ, ψηφίσματα και υπομνήματα της ΓΣΕΕ, Εργατικών Κέντρων, συνδικάτων, σωματείων και άλλο παρόμοιο υλικό.
Σημαντικά στοιχεία μπορούν να αντληθούν, επίσης, από το υλικό του αρχείου για την κοινωνική ιστορία της χώρας. Για παράδειγμα, η αποκατάσταση των προσφύγων μετά το 1922, ο πόνος του χαμού συγγενών τους και η εχθρική διάθεση των ντόπιων απέναντί τους είναι ζητήματα που διαπερνούν το υλικό του αρχείου. Υπάρχουν λοιπόν φάκελοι της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων και της Ανώτατης Διεύθυνσης Προσφύγων, πληθώρα υπομνημάτων προσφυγικών οργανώσεων, ενώ ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στους φακέλους με αιτήσεις συγγενών ελλήνων στρατιωτών και προσφύγων με τις οποίες ζητούσαν πληροφορίες για την τύχη των δικών τους που δεν είχαν επιστρέψει από τη Μικρά Ασία.

Το αρχείο του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού καλύπτει ακόμη ζητήματα οικονομικής και τοπικής ιστορίας, της καλλιτεχνικής ζωής του τόπου, ενώ παρέχει κάποιες πληροφορίες για τις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού. Εκτός από τα έγγραφα, οι παραπάνω πληροφορίες μπορούν να αντληθούν από διάφορα έντυπα, φυλλάδια, περιοδικά, εφημερίδες και φωτογραφικό υλικό.

Πολιτικό Γραφείο Πρωθυπουργού (1917-1928)