Αρχείο Α.Ε. 1/03 - Βαμβακάς , Χαρίσιος

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

GR ELIA-MIET Α.Ε. 1/03

Τίτλος

Βαμβακάς , Χαρίσιος

Ημερομηνία(ες)

  • 1900-1943 (κυρίως 1919-1933) (Δημιουργία)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

9 αρχειακά κουτιά και 1 κουτί με φωτογραφίες

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

Βιογραφικό/Διοικητική Ιστορία

Ο Χαρίσιος Βαμβακάς γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1872. Πήγε σχολείο στην πατρίδα του και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και στη συνέχεια στην Ελβετία, όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ του δικαίου και των πολιτικών επιστημών. Έζησε μερικά χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, όπου συνεργάστηκε ως δικηγόρος με τον νομομαθή Τσάκο από την Ήπειρο τελειοποιώντας παράλληλα τα τουρκικά του.

Διετέλεσε βουλευτής Σερβίων και Κοζάνης στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο αντικαθιστώντας τον εκλεγμένο βουλευτή Κων. Δρίζη, ο οποίος του παραχώρησε τη θέση του, όταν παραιτήθηκε. Ήταν εκδότης και διευθυντής της γαλλόφωνης εφημερίδας Tribune με την οποία διαφώτιζε κυρίως τους ξένους για τα ελληνικά πράγματα. Το 1919 διορίστηκε από τον Ε. Βενιζέλο αντιπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης κοντά στον γάλλο στρατηγό Charpy, διοικητή της Διασυμμαχικής Κυβέρνησης Θράκης και στη συνέχεια μετά την προσάρτησή της, Γενικός Διοικητής Ανατολικής Θράκης. Στη σοβαρή και λεπτή αποστολή που του ανατέθηκε επέδειξε πολιτική σύνεση. Επέβαλε άρτιο διοικητικό σύστημα και συνέβαλε στις συζητήσεις για την παράδοση της Δυτικής Θράκης σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης της Λωζάνης.

Εξελέγη γερουσιαστής στις 21 Απριλίου 1929 και διετέλεσε αντιπρόεδρος της Γερουσίας. Παραιτήθηκε στις 7 Δεκεμβρίου 1930 για να βάλει υποψηφιότητα ως δήμαρχος Θεσσαλονίκης με το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Διετέλεσε δήμαρχος της πόλης από το 1931 μέχρι τον Ιούλιο του 1933 οπότε επαύθη, αφού προηγήθηκε διαχειριστικός έλεγχος και του επιβλήθηκε ποινή αργίας από τον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας, Φίλιππο Δραγούμη, στο πλαίσιο των πολιτικών διώξεων των βενιζελικών.

Ασχολήθηκε με το εμπόριο δημιουργώντας τη «Βιομηχανία Τροχοφόρων Χαρίσιου Ηλ. Βαμβακά», ήταν μέτοχος της Ανωνύμου Εταιρείας Υφασμάτων «Υφανέτ» και νομικός σύμβουλος της βελγικής εμπορικής εταιρείας πετρελαίων SOCOMBEL.

Ήταν επίσης μέλος του Γενικού Διοικητικού Συμβουλίου της Γεωργικής Τραπέζης Μακεδονίας (1924-1930), της Ανωτέρας Ενοριακής Αντιπροσωπείας Θεσσαλονίκης (1927), επίτιμο μέλος του Ναυτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης και του Γυμναστικού Συλλόγου «Μέγας Αλέξανδρος».

Είχε παντρευτεί την κόρη του δικηγόρου Τσάκου, με την οποία όμως διαζεύχθηκε. Είχε αποκτήσει πέντε παιδιά: την Ευφημία, σύζυγο του γιατρού Αλέκου Παπαθανάση τη Νίνα –σύζυγο Τάκη (Χάνου;), την Καίτη ή Κατίνα, σύζυγο Γιώργου Βοσνιάκου και τους Πέτρο και Ηλία.

[Τα βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από τα βιβλία: Η απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης. Από το αρχείο του Χαρίσιου Βαμβακά. Επιμέλεια Καλλιόπης Παπαθανάση – Μουσιοπούλου. Αθήναι, 1975 και Παν. Λιούφη, Ιστορία της Κοζάνης. Εν Αθήναις 1924, ανατύπωση 1994 καθώς και από στοιχεία του αρχείου].

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

Γέννηση στην Κοζάνη

1909 Φεβρ. -1912 Σεπτ. Βουλευτής Σερβίων και Κοζάνης στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο, μέλος της Οργανώσεως Κωνσταντινοπόλεως, εκδότης της «Πολιτικής Επιθεωρήσεως» συνεργάτης και αρθρογράφος της γαλλόφωνης εφημερίδας «Βήμα των εθνικοτήτων»

1913 Φεβρ.-1914 Ιούνιος Ο Βενιζέλος του αναθέτει διπλωματικές αποστολές σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες (Λονδίνο, Παρίσι, Πετρούπολη κλπ.) για τη διεκδίκηση των εθνικών δίκαιων. Καταδίκη του ερήμην σε θάνατο από την τουρκική κυβέρνηση για την εθνική του δράση

1912-1919 Εκδότης γαλλόφωνης εφημερίδας Tribune

1918 Οκτ. 18 – 1919 Σεπτ. Λαμβάνει μέρος στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων ως αντιπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης για τα ζητήματα Θράκης και του αλύτρωτου ελληνισμού

1919 Σεπτ. 29 Διορίζεται αντιπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης στον Γάλλο στρατηγό Charpy που είχε αναλάβει τη Διασυμμαχική Διοίκηση της Δυτικής Θράκης για την επιδεξιότερη προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων. Κατορθώνει να κερδίσει την εμπιστοσύνη του αρχιστράτηγου Fr. d’ Esperey και του Charpy

1920 Μαΐου 14 Κατάληψη Δυτικής Θράκης από τα ελληνικά στρατεύματα

1920 Μαΐου 21 Διορίζεται πρώτος Γενικός Διοικητής Δυτικής Θράκης

1920 Ιουλ. 30 Υπογραφή Συνθήκης Παρισίων με την οποία μεταβιβαζόταν η Δυτική Θράκη από τις Συμμαχικές Δυνάμεις στην Ελλάδα

1920 Σεπτ. 5 – Νοεμ.. 26 Διοικητής Ανατολικής Μακεδονίας

1929 Απρ. 21 – 1930 Δεκ. 23 Εκλέγεται γερουσιαστής και διατελεί αντιπρόεδρος της Γερουσίας

1930 Δεκ. 23 Εκλέγεται με συντριπτική πλειοψηφία δήμαρχος Θεσσαλονίκης

1931 Οκτ. Παίρνει μέρος στο Β΄ Βαλκανικό Συνέδριο στην Κων/πολη

1931 Οκτ. 26 Επίσκεψη Προέδρου Δημοκρατίας Αλεξ. Ζαΐμη στη Θεσσαλονίκη

1933 Ιούλ. 1 Αποχωρεί από τη δημαρχία

1935 Αποσύρεται από την πολιτική

1952 Πεθαίνει μετά από μακρά ασθένεια

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Το αρχείο διαφύλαξε η αγαπημένη κόρη του Βαμβακά, Ευφημία Α. Παπαθανάση και στη συνέχεια η εγγονή του Καλλιόπη Παπαθανάση, σύζυγος του καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ., Ν. Μουσιοπούλου, η οποία το 1975 σε μια προσπάθεια αξιοποίησης του αρχείου εξέδωσε μία αντιπροσωπευτική επιλογή εγγράφων της περιόδου 1919-1920.

Διαδικασία Πρόσκτησης

Αγορά, Δεκέμβριος 2002

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Περιλαμβάνονται έγγραφα του Γενικού Στρατηγείου, της ΙΧης Μεραρχίας, του υπουργείου Εξωτερικών, αλληλογραφία με την Ύπατη Αρμοστεία και την Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή στην Κων/πολη, πληροφορίες, αναφορές, αποφάσεις, διαταγές σχετικά με την πολιτική και διοικητική οργάνωση και διακυβέρνηση της Δυτικής Θράκης την περίοδο της Διασυμμαχικής Κυβέρνησης υπό τον γάλλο στρατηγό Charpy και μετά την προσάρτησή της στην Ελλάδα (1919-1920). Περιλαμβάνεται επίσης υλικό σχετικό με τη δημοτική δράση και διαχείριση του δήμου Θεσσαλονίκης που χρησιμοποιήθηκε για την υπεράσπισή του στο Συμβούλιο Επικρατείας στο πλαίσιο της προσφυγής κατά της ποινής αργίας που του είχε επιβάλει η Γενική Διοίκηση Μακεδονίας και της οριστικής παύσης του από το αξίωμα του δημάρχου (1931-1933). Έγγραφα και αλληλογραφία που σχετίζονται με τις πολιτικές, εκδοτικές, εμπορικές δραστηριότητες και τις οικονομικές και δικηγορικές υποθέσεις του Βαμβακά.

[Βλέπε επισυναπτόμενη αναλυτική περιγραφή].

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Δεν αναμένονται προσθήκες υλικού.

Προσθήκες Υλικού

Δεν αναμένονται προσθήκες υλικού.

Σύστημα Ταξινόμησης

Φάκελοι 1-3 Κυβερνητικός Αντιπρόσωπος Δυτικής Θράκης (1919-1920)

Φάκελοι 4-5 Δήμαρχος Θεσσαλονίκης (1900, 1928-1933)

Φάκελος 6 Πολιτικές, εκδοτικές και εμπορικές δραστηριότητες (1909-1939)

Φάκελος 7 Οικονομικά, οικογενειακά, προσωπικά (1914-1943)

Φάκελος 8 Ευφημία Χ. Βαμβακά και Αλέξανδρος Παπαθανάσης (1908-1942)

Φάκελος 9 Δικηγορικές υποθέσεις Χ. Βαμβακά (1917-1936)

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Δεν υπάρχουν περιορισμοί στην πρόσβαση.

Όροι αναπαραγωγής

Γλώσσα των Τεκμηρίων

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Ελληνικά, γαλλικά, αγγλικά, οθωμανική γραφή

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συνδεόμενες Ενότητες Περιγραφής

1) Η απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης από το αρχείο Χαρίσιου Βαμβακά. Επιμέλεια Καλλιόπης Παπαθανάση-Μουσιοπούλου. Αθήνα, 1975. [Έκδοση 189 εγγράφων του αρχείου].

2) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Ελληνικά προξενεία στη Θράκη. Αθήνα, 1977.

3) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Η παλινόστηση των προσφύγων στη Θράκη», Θρακική Επετηρίδα, 2ος τόμος, 1981. Ανάτυπο.

4) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Αγώνες του Χαρίσιου Βαμβακά στη Θράκη», Θρακική Επετηρίδα, 4ος τόμος, 1983. Ανάτυπο.

5) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Η στενή σχέση του Χαρίσιου Βαμβακά με ιστορικά γεγονότα της Θεσσαλονίκης (1916-1932)», Πρακτικά Συμποσίου «Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912», Θεσσαλονίκη 1986. Ανάτυπο.

[Τα παραπάνω ανάτυπα μαζί με κάποια άλλα της ίδιας συγγραφέως που αναφέρονται στη Θράκη αλλά δεν χρησιμοποιούν υλικό από το αρχείο Βαμβακά, βρίσκονται στο κουτί αρ. 8].

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Σημείωση δημοσίευσης

1) Η απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης από το αρχείο Χαρίσιου Βαμβακά. Επιμέλεια Καλλιόπης Παπαθανάση-Μουσιοπούλου. Αθήνα, 1975. [Έκδοση 189 εγγράφων του αρχείου].

2) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, Ελληνικά προξενεία στη Θράκη. Αθήνα, 1977.

3) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Η παλινόστηση των προσφύγων στη Θράκη», Θρακική Επετηρίδα, 2ος τόμος, 1981. Ανάτυπο.

4) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Αγώνες του Χαρίσιου Βαμβακά στη Θράκη», Θρακική Επετηρίδα, 4ος τόμος, 1983. Ανάτυπο.

5) Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου, «Η στενή σχέση του Χαρίσιου Βαμβακά με ιστορικά γεγονότα της Θεσσαλονίκης (1916-1932)», Πρακτικά Συμποσίου «Η Θεσσαλονίκη μετά το 1912», Θεσσαλονίκη 1986. Ανάτυπο.

[Τα παραπάνω ανάτυπα μαζί με κάποια άλλα της ίδιας συγγραφέως που αναφέρονται στη Θράκη αλλά δεν χρησιμοποιούν υλικό από το αρχείο Βαμβακά, βρίσκονται στο κουτί αρ. 8].

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Σημαντικό υλικό για τη μελέτη της πολιτικής και διοικητικής προσάρτησης της Δ. Θράκης περιλαμβάνεται στους φακέλους (αρ. 1-3) που αναφέρονται στην Κυβερνητική Αντιπροσωπεία Δυτικής Θράκης. Μόνο μικρό τμήμα των τεκμηρίων έχει εκδοθεί από την Καλλιόπη Παπαθανάση-Μουσιοπούλου.

Σημείωση

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Θέματα ως Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Είδος υλικού ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

ΔΙΠΑΠ (Γ) 2η έκδοση

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Γραφή(ες)

Πηγές

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Μεταφέρθηκε στο Ε.Λ.Ι.Α. Θεσσαλονίκης από τον Μ.Χ. 12/9/2003.

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Χριστίνα Βάρδα

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Απρίλιος 2003

Πεδίο Πρόσκτησης

Συνδεόμενα Φυσικά Πρόσωπα και Οργανιμοί

Related genres

Συνδεόμενες Τοποθεσίες