Φωτογραφία επαγγελματιών

Τοπία και στιγμιότυπα από την κοινωνική ζωή στα Χανιά και στο Ρέθυμνο

Φωτογραφίες προσφύγων Μικρασιατών

Φωτογραφίες, επιστολικά δελτάρια και λευκώματα. Τα λευκώματα, πολυτελέστατα, περίτεχνα, συνήθως δερματόδετα, περιέχουν κυρίως πορτραίτα προσωπικοτήτων που ανήκουν σε επώνυμες οικογένειες όπως των Κριεζή, Φωτιάδη, Βικέλα, Οικονόμου, κ.ά. Μερικά περιλαμβάνουν απεικονίσεις διαφόρων ελληνικών περιοχών και πόλεων όπως της Αθήνας, της Κρήτης, της Κέρκυρας, της Θεσσαλίας, της Τραπεζούντας και είναι δημιουργήματα σπουδαίων φωτογράφων, των αδελφών Ρωμαΐδη, J. Berrinda, B. Borri, Δ. Μιχαηλίδη, Κ. Κακουλή και άλλων.
Το φωτογραφικό υλικό, ταξινομημένο σε παράλληλες με τα ιστορικά γεγονότα ενότητες ή σε θεματικές κατηγορίες, καλύπτει το τμήμα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας από τις αρχές του δεύτερου μισού του 19ου αι. έως τις πρόσφατες δεκαετίες. Οι φωτογραφίες, έργα των πρωτοπόρων της ελληνικής φωτογραφικής τέχνης οι παλαιότερες (Φ. Μαργαρίτη, Δ. Κωνσταντίνου, Π. Μωραΐτη, Ι. Λαμπάκη, Κ. Δημητρίου, Γ. Κολόμβου, Γ. Δαμιανού, Σπ. Βενιού, Αυγ. Κόλλα, Αδελφών Ρωμαΐδη, Π. Διαμαντόπουλου, κ.ά) και καταξιωμένων επαγγελματιών οι μεταγενέστερες (Ν. Ζωγράφου, Γ. Μπούκα, Π. Πουλίδη, Μ. Μεγαλοκονόμου, Σπ. Μελετζή, Nelly’s κ.ά.) αλλά και παραγωγές χωρίς ταυτότητα, παρέχουν στοιχεία για την εξελικτική πορεία της νεοελληνικής φωτογραφίας από την πρώτη εμφάνισή της στην Ελλάδα.
Αξιοσημείωτος είναι ο αριθμός των φωτογραφιών καταξιωμένων ξένων φωτογράφων (Beck, E. Lester, Boeringer, Bergamasco κ.ά.), που εμπλουτίζει τη συλλογή του Φωτογραφικού Αρχείου.
Η προσπέλαση στην πολιτική, στρατιωτική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή του 19ου αι. γίνεται μέσα από ομάδα φωτογραφιών προσωπικοτήτων, από στιγμιότυπα των αλυτρωτικών εξεγέρσεων, της επτανησιακής ενσωμάτωσης, απεικονίσεις του πολέμου του 1897, από φωτογραφίες συλλόγων, πνευματικών ιδρυμάτων κ.ά.
Το ιστορικό πλαίσιο του 20ού αι. διαγράφεται με μεγάλες φωτογραφικές ομάδες που αναφέρονται στην Κρητική Πολιτεία, στο Μακεδονικό Αγώνα, στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην εκστρατεία της Μικράς Ασίας, στον πόλεμο του 1940, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, την ένωση της Δωδεκανήσου, την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Πλούσια αντικατοπτρίζεται και η ελληνική πολιτική δραστηριότητα. Αναφέρονται ορισμένα χαρακτηριστικά σύνολα και μεμονωμένες φωτογραφίες:

• Το δαγγεροτυπικό πορτραίτο του Όθωνα αποδιδόμενο στον Φ. Μαργαρίτη, 1848-1850.
• Η σειρά φωτογραφιών των Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 (σύγχρονη δωρεά του Δ. Βικέλα) καθώς και της Μεσολυμπιάδας του 1906.
• Πλούσιο σύνολο φωτογραφιών που μεταφέρουν την εικόνα της αλλοτινής Αθήνας.
• Ικανός αριθμός απεικονίσεων διαφόρων άλλων πόλεων ή τοποθεσιών. Ενδεικτικά αναφέρεται η συλλογή φωτογραφιών της Κύπρου (πόλεις, αρχαιότητες, ηθογραφικές και λαογραφικές εικόνες) προσφορά προς την ΙΕΕΕ του Πατριωτικού Συνδέσμου των Κυπρίων, ύστερα από την Παγκύπρια Έκθεση στην Αθήνα το 1901.
• Ενότητα φωτογραφιών που απεικονίζουν βυζαντινά και μεταβυζαντινά μνημεία. Πραγματικά καλλιτεχνήματα Γερμανών φωτογράφων, είχαν εκτεθεί στο ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Έκθεσης της Ρώμης το 1911.
• Σώμα φωτογραφιών από τη Μικρασιατική Εκστρατεία (περισσότερες από 6.000), μέρος του οποίου είναι προϊόν οργανωμένων φωτογραφικών συνεργείων οπλιτών της ελληνικής στρατιάς. Οι τελευταίες, τραβηγμένες και τυπωμένες (πολλές μεγάλων διαστάσεων) από το Δεκέμβριο του 1920 έως τον Ιανουάριο του 1922, αποδίδουν όχι μόνο τις φάσεις των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Μικρασιατικό Μέτωπο αλλά και την ανθρώπινη διάσταση της καθημερινής ζωής του Έλληνα στρατιώτη. Τεκμηριώνουν ακόμη την έντονη ελληνική παρουσία στη Μικρά Ασία (ελληνικοί οικισμοί, ελληνικές αρχαιότητες, βυζαντινά μνημεία κ.ά.).
• Έντυπα φωτογραφικά λευκώματα, παλαιότερα ή νεότερα, όπως το σύνολο σχεδόν της έντυπης δημιουργίας του Fr. Boissonnas, που με ρομαντισμό καταγράφει την Ελλάδα της πρώτης εικοσαετίας του 20ού αι.

Το αρχείο χωρίζεται σε δύο βασικές ενότητες, το προπολεμικό και το μεταπολεμικό αρχείο. Οι φωτογραφίες καλύπτουν θέματα όπως το εβραϊκό νεκροταφείο, εβραϊκά σχολεία και μαθητές, εβραϊκοί σύλλογοι, συναγωγές και κοινοτικά κτήρια, οικογενειακά πορτρέτα, επαγγέλματα, κοινωνικές και κοινοτικές εκδηλώσεις κ.ά.

2 φωτογραφίες από τη Νάξο (1944)
4 φωτογραφίες από την Αθήνα (1944)
7 φωτογραφίες από την Ερμούπολη (λιμάνι) την ημέρα της απελευθέρωσης (18/10/1944)

Ελληνικό αεροπλάνο που συμμετείχε στους Βαλκανικούς πολέμους ˙ εικόνες από το πολεμικό μέτωπο της Ηπείρου ˙ είσοδος του διαδόχου Κωνσταντίνου στα Ιωάννινα ˙ ο Αντώνης Μπενάκης αξιωματικός πυροβολικού ˙ η Ελένη Μπενάκη, αδελφή νοσοκόμος, στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Εμίν Αγά (1913)˙ μέλη της αθηναϊκής κοινωνίας που υπηρέτησαν στο εκστρατευτικό νοσοκομείο του Εμίν Αγά Μαρή Μπενάκη, Ιουλία Ψύχα και άλλοι ˙ νοσοκομειακό πλοίο ˙ ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, ο πρίγκιπας Νικόλαος με άλλα πρόσωπα στο νοσοκομείο της πριγκίπισσας Ελένης στη Θεσσαλονίκη (12/25 Ιανουαρίου 1913)˙ διανομή συσσιτίου από την Ελένη Μπενάκη στους στρατιώτες.

Το φωτογραφικό αρχείο αποτελείται από το προσωπικό αρχείο του Γεωργίου Α. Παπανδρέου και τη συλλογή του Μιχαήλ Μίδη, στενού συνεργάτη και επιστήθιου φίλου του και απαριθμεί συνολικά περίπου 3500 φωτογραφίες, κυρίως ασπρόμαυρες αλλά και έγχρωμες.
Το φωτογραφικό αρχειακό υλικό καλύπτει χρονικά την περίοδο από το 1886 έως το 1968 και αναδεικνύει πτυχές τόσο της πολιτικής όσο και της προσωπικής και της οικογενειακής ζωής του Γεωργίου Α. Παπανδρέου. Οι φωτογραφίες έχουν κατηγοριοποιηθεί θεματικά.
Το αρχείο περιέχει φωτογραφίες του Γεωργίου Α. Παπανδρέου, από την περίοδο που αυτός διορίστηκε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο πολιτικός εκπρόσωπος της Προσωρινής Κυβέρνησης στη Λέσβο (1916). Περιέχει επίσης φωτογραφίες από την περίοδο που υπήρξε πολιτικός σύμβουλος του αρχηγού της Επανάστασης Νικολάου Πλαστήρα (1922), φωτογραφίες σε τόπους εξορίας και φυλακές και γενικά φωτογραφίες που ελήφθησαν σε όλη τη διάρκεια της μακρόχρονης πολιτικής σταδιοδρομίας του .
Σημαντική θέση στο φωτογραφικό αρχείο καταλαμβάνουν οι φωτογραφίες από την περίοδο της πρώτης πρωθυπουργίας του (Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, 1944), και κυρίως εκείνες που απεικονίζουν το ιστορικό γεγονός της απελευθέρωσης της Αθήνας (18/10/1944).
Εξίσου σημαντικές είναι και οι φωτογραφίες της δεύτερης πρωθυπουργίας του Γεωργίου Α. Παπανδρέου (Νοέμβριος - Δεκέμβριος 1963 και Φεβρουάριος 1964 - Ιούλιος 1965).
Παράλληλα, περιέχονται φωτογραφίες του με Έλληνες και ξένους ηγέτες, καθώς και φωτογραφίες από επίσημες επισκέψεις του Γεωργίου Α. Παπανδρέου στο εξωτερικό.
Ξεχωριστή ενότητα στο φωτογραφικό αρχείο του Πνευματικού Ιδρύματος Γεωργίου Α. Παπανδρέου αποτελούν οι προσωπικές και οικογενειακές φωτογραφίες, καθώς και τα πορτρέτα του Γέρου της Δημοκρατίας

Το αρχείο αποτελείται από φωτογραφίες, τραβηγμένες από τον παραγωγό σε όλη την Ελλάδα, κυρίως δε στη Βόρεια Ελλάδα αλλά και τη Σίφνος, τη Λέσβο κ.ά. στο διάστημα 1980-2017.

Περιλαμβάνει επίσης φωτογραφίες της περιόδου 1970-1980 από την Ιταλία και την Γαλλία, καθώς και μεταγενέστερες ταξιδιωτικές λήψεις από την Αίγυπτο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και αρχαιολογικούς χώρους των παραλίων της Μικράς Ασίας, της Καππαδοκίας και της Ιορδανίας. (Μέρος του αρχείου που σχετίζεται με το Άγιο Όρος έχει ήδη παραδοθεί από την κ. Παναγιώτα Πούπη στην Αγιορειτική Εστία στη Θεσσαλονίκη.)

Το φωτογραφικό αρχείο συμπληρώνουν πολυάριθμες διαφάνειες και αρνητικά.

Φωτογραφίες κυρίως από την ιστορία του αθλητισμού στα Ιωάννινα

Περιέχει ομαδικές αναμνηστικές φωτογραφίες μαθητών και καθηγητών από ορισμένα σχολικά έτη και του ιδρυτή του σχολείου Ιωάννη Περδικάρη.

Το Φωτογραφικό Αρχείο αποτελείται από φωτογραφίες, αρνητικά και θετικά (slides), που υπήρχαν στο Λύκειο και φωτογραφίες που προσέφεραν μέλη και χορευτές.

Το υλικό καλύπτει χρονικά σχεδόν όλη τη διαδρομή του σωματείου και έχει ψηφιοποιηθεί κατά μεγάλο μέρος.

Στις φωτογραφίες και τις γυάλινες πλάκες του αρχείου απεικονίζονται προσωπικότητες που πρωταγωνίστησαν στην πολιτική, θρησκευτική, πνευματική και κοινωνική ζωή, δημοφιλείς καλλιτέχνες που περιόδευσαν στα θέατρα της πόλης, σημαντικές στιγμές και πράγματα του Ηρακλείου. Στα φιλμ εμφανίζονται οι άνθρωποι της πόλης του Ηρακλείου, που επέλεξαν το φωτογράφο Μηνά Χουστουλάκη για μία επαγγελματική φωτογράφηση (π.χ. φωτογραφίες γάμου, πορτρέτα, εθνικές εορτές). Επίσης, στο αρχείο περιλαμβάνονται φωτογραφίες των Ραχμιζαδέ Μπεχαεντίν και Χαμζά Ρουστέμ, του Γεώργιου Μαραγιάννη, του Εμμανουήλ Ανδρουλάκη, του Ν. Λαμπρινίδη και του αδελφού του Μηνά, Γώγου Χουστουλάκη.

Φωτογραφίες του πλανόδιου φωτογράφου στο Βαθύ της Σάμου Νίκου Καράβα.

Οικογενειακές φωτογραφίες και στιγμιότυπα από την επαγγελματική ζωή της οικογένειας Βασιλάκη

3 φωτογραφίες

• διαστ. 23χ15,5 στην οποία απεικονίζεται το ζεύγος, Λεωνίδας Ιωάννου του Αλεξίου (παππούς του δωρητή) και Κωνσταντία Ιωάννου, το γένος Δαροπούλου, Ερμούπολη, τέλη 19ου - αρχές 20ου αι.)
• διαστ. 28,7χ19 στην οποία απεικονίζεται ο Δημήτριος Ιωάννου του Λεωνίδα (πατέρας του δωρητή, Ερμούπολη αρχές δεκαετίας '30)
• διαστ. 17χ23 στην οποία απεικονίζεται ο βασιλεύς Παύλος κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στην Ερμούπολη (μεταξύ των παρισταμένων διακρίνεται και ο Δημήτριος Ιωάννου του Λεωνίδα).

10 φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο του δωρητή

2 φωτογραφίες σκελετωμένων παιδιών από την πείνα επί κατοχής. Οι φωτογραφίες φέρουν τη σφραγίδα του φωτογραφείου "Κόκκινου".

Η συλλογή του Φωτογραφικού Αρχείου: Εκτεινόμενη χρονικά από τα τέλη του 19ου αι. μέχρι τις αρχές του 21ου αι., η συλλογή του ΦΑ-ΓΓΕΕ περιλαμβάνει φωτογραφικό υλικό για γεγονότα και πρόσωπα που διαμόρφωσαν την κοινωνική, οικονομική και πολιτισμική καθημερινότητα της χώρας. Ένα μεγάλο μέρος καλύπτει τις δραστηριότητες της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας, μελών της κυβέρνησης, την εξωτερική πολιτική, τοπικά και κάποτε διεθνή νέα. Με τον τρόπο αυτόν, το αρχείο παρακολουθεί την εκάστοτε κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά και παράλληλα καταγράφει σημαντικές κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και αθλητικές εξελίξεις που διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία της χώρας.

Φωτογραφικό λεύκωμα από επισκέψεις Αράβων αξιωματούχων στην Αφρικανική ήπειρο

Προσωπογραφία του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄(1868-1923).
Χαράκτης: Λουρόπουλος, Κων.
Εκδότης: Παπαδημητρίου, Απόλλων Δ.
Τόπος έκδοσης χαρακτικού: Αθήνα
Τόπος έκδοσης χαρακτικού: Athens

Θεατρικά έργα, θεατρικά προγράμματα, φωτογραφικά τεκμήρια κ.ά.

Επιστολές του Κωνσταντίνου Καβάφη (Αλεξάνδρεια) προς τους Παναγιώτη Βρισιμιζάκη (1927) και Παύλο Πετρίδη˙ επισκεπτήριο προς τον Μιχάλη Περίδη.
Χειρόγραφο τετράδιο του Κωνσταντίνου Καβάφη (1917) με τα ποιήματα: "Διακοπή", "Τείχη", "Τρώες", "Η Πόλις", "Περιμένοντας τους Βαρβάρους", "Η Ψυχές των Γερόντων", "Τελειωμένα".
Εξώφυλλο τεύχους ποιημάτων του Κωνσταντίνου Καβάφη με πίνακα περιεχομένων και αφιέρωση στον Μιχάλη Περίδη (1915-1923).
Σημείωμα του Κωνσταντίνου Καβάφη και φωτογραφία σημειώματός του.
Αποκόμματα του τύπου με άρθρα αναφερόμενα στον Καβάφη (1948-1958).
Σκίτσο του Κωνσταντίνου Καβάφη από τον Γιάννη Κεφαλληνό.

Ψηφιακό αρχειακό υλικό που σχηματίστηκε μετά από φωτογράφηση εγγράφων σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς σχετικά με την παρουσία των εβραίων στη Θεσσαλονίκη και την εβραϊκή επιχειρηματικότητα. Επίσης, με τη συνδρομή του Δήμου Θεσσαλονίκης σχηματίστηκε συλλογή αρχιτεκτονικών σχεδίων των εβραιόκτητων εμπορικών κτηρίων (αποκλειστικά καταστήματα και γραφεία) που ανεγέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη τη δεκαετία του 1920 και αποτέλεσαν το νέο εμπορικό κέντρο της.
Από το αρχείο της πυρίκαυστης ζώνης του 1917 εντοπίστηκαν οι λησμονημένες θέσεις των παλαιών συναγωγών της Θεσσαλονίκης και από το κοινοτικό αρχείο οι θέσεις και οι φωτογραφίες των κοινοτικών κτηρίων του μεσοπολέμου.
Επίσης, στοιχεία για εβραίους μαθητές και μαθήτριες που κατοικούσαν στη Θεσσαλονίκη πριν το Ολοκαύτωμα συγκεντρώθηκαν στην ψηφιακή εφαρμογή "Χαρτογραφώντας την παιδική ηλικία", η οποία περιέχει πληροφορίες για κάθε μαθητή.

26 ψηφιακές φωτογραφίες (jpg) από τις 20 Ιουνίου 1917 όταν ο στρατηγός Maurice Sarrail επισκέφθηκε την πόλη του Βόλου και τα γαλλικά στρατεύματα που είχαν καταλάβει τη Λάρισα.

4 φωτογραφίες (η ίδια φωτογραφία σε τέσσερις λήψεις: κύριος με δύο κοριτσάκια).

2 φωτογραφίες από γυμναστικές επιδείξεις.

Οικογενειακές φωτογραφίες

307 φωτογραφίες παλιές, αλλά και πιο πρόσφατες (στρατιώτες, γάμοι, κοινωνικές εκδηλώσεις, πεταλωτές στο Πήλιο, ευχετήριες κάρτες κλπ).

7 φωτογραφίες (η ίδια ουσιαστικά φωτογραφία με διαφορετικό βαθμό ευκρίνειας: δυο παιδια πιασμένα από το χέρι).

6 φωτογραφίες (παραστάσεις, παρελάσεις, εκδρομές).

4 φωτογραφίες (δύο διπλές) του Δημήτριου Καπουρνιώτη σε νεαρή ηλικά και του Ευστάθιου Καπουρνιώτη σε πιο ώριμη ηλικία.

1 φωτογραφία (σε τέσσερις διαφορετικές λήψεις).

36 φωτογραφίες (φωτογραφίες και ψηφιοποιήμενα έγγραφα): οικογενειακές φωτογραφίες, εκλογικό βιβλιάριο, βιβλιάριο καταθέσεων, ταυτότητα κλπ.

11 φωτογραφίες (εκδρομές, εκδηλώσεις κλπ).

70 φωτογραφίες (οικογένεια Αλέκου Παπαγεωργίου, σχολικές, έγγραφα στράτευσης κλπ).