Περιοχή αναγνώρισης
Κωδικός αναγνώρισης της ενότητας περιγραφής
Τίτλος
Χρονολογία(ες)
- 1941 - 2003 (Δημιουργία)
Επίπεδο περιγραφής
Αρχείο
Μέγεθος και υπόστρωμα της ενότητας περιγραφής (ποσότητα, όγκος ή διαστάσεις)
Περιέχει 1104 φακέλους και κατάστιχα που αντιστοιχούν σε 73,634 γραμμικά μέτρα.
Περιοχή πλαισίου παραγωγής
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Το Υπουργείο Επισιτισμού ιδρύθηκε με το Νομοθετικό Διάταγμα 31 της 13ης Μαΐου 1941 «Περί μετονομασίας του Υφυπουργείου Αγορανομίας εις Υπουργείον Επισιτισμού» (ΦΕΚ Α΄ 164/14.5.1941). Αποτελεί τον διάδοχο του Υφυπουργείου Αγορανομίας (1938-1941) και αντικαταστάθηκε από το Υπουργείο Εφοδιασμού και Διανομών στις 18 Οκτωβρίου 1944.
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Το Υπουργείο Εμπορίου συστάθηκε στις 28/01/1951. Στις 1η Φεβρουαρίου 1996 σχηματίζεται το Υπουργείο Ανάπτυξης, απορροφώντας το Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας, το Υπουργείο Εμπορίου και το Υπουργείο Τουρισμού.
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Στις 1η Φεβρουαρίου 1996 σχηματίζεται το Υπουργείο Ανάπτυξης, απορροφώντας το Υπουργείο Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τεχνολογίας, το Υπουργείο Εμπορίου και το Υπουργείο Τουρισμού. Το 2004 το αποσπάται και πάλι το Υπουργείο Τουρισμού, το οποίο το 2009 ενώνεται με το Υπουργείο Πολιτισμού.
Στις 7 Οκτωβρίου 2009 το Υπουργείο Ανάπτυξης συγχωνεύεται με το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και μετονομάζεται σε Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας.
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Ημερομηνία σύστασης; 1944-10-18| ημερομηνία διάλυσης: 1945-11-15
Το Υπουργείο Εφοδιασμού και Διανομών ιδρύθηκε στις 18 Οκτωβρίου 1944, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα, αντικαθιστώντας το Υπουργείο Επισιτισμού (1941-1944).
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Στο Ν.Δ. 3070 "Περί οργανώσεως των υπηρεσιών του Υπουργείου Εμπορίου" (ΦΕΚ 240 9-10-1954), συγκροτείται η Υπηρεσία Εμπορίου Θεσσαλονίκης, διαιρούμενη σε Τμήματα Α', Β' και Γ' (άρθρο 6), και η οποία αποτελεί υπηρεσία της Γενικής Διοικήσεως Βορείου Ελλάδος (άρθρο 7).
Φορέας διατήρησης του αρχείου
Ιστορικό της ενότητας περιγραφής
Το αρχειακό υλικό παρήχθη, συγκεντρώθηκε και τηρήθηκε οργανικά από την Υπηρεσία Εμπορίου Θεσσαλονίκης (και τους προκάτοχους φορείς της) κατά το διάστημα 1941-2003, αποτυπώνοντας την εμπορική και εφοδιαστική δραστηριότητα της πόλης.
Ο τεράστιος όγκος των εγγράφων εγκαταλείφθηκε και παρέμεινε παρατημένος στον υπόγειο χώρο του κτιρίου της ΠΑΕΓΑ (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών), εντός της ζώνης του λιμένα Θεσσαλονίκης. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το υλικό βρισκόταν κλεισμένο σε ντουλάπια, εκτεθειμένο σε πυκνή σκόνη, υγρασία και μη ελεγχόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες, αντιμετωπίζοντας άμεσο κίνδυνο ολοκληρωτικής καταστροφής.
Η κατάσταση αυτή τερματίστηκε χάρη στην έγκαιρη και οργανωμένη σωστική παρέμβαση που πραγματοποίησε το προσωπικό του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε. Η επιχείρηση διάσωσης κρίθηκε επιβεβλημένη, καθώς το ιστορικό κτίριο της ΠΑΕΓΑ εκκενώθηκε πλήρως προκειμένου να υποβληθεί σε ολοκληρωτική ανακατασκευή από την αρχή. Οι φάκελοι και τα κατάστιχα περισυλλέχθηκαν εξαιτίας της έναρξης των εργασιών στο κτίριο, διασφαλίζοντας ότι η πολύτιμη αυτή ιστορική πηγή δεν θα καταστρεφόταν, και μεταφέρθηκαν στις σύγχρονες υποδομές του Ιστορικού Αρχείου για καθαρισμό, συντήρηση και επιστημονική ταξινόμηση.
Διαδικασία πρόσκτησης
Η παρούσα αρχειακή ενότητα περιήλθε στην κατοχή, διαχείριση και φύλαξη του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε. κατόπιν επείγουσας σωστικής παρέμβασης και επιχείρησης διάσωσης που εκτελέστηκε από το προσωπικό του Γραφείου Ιστορικού Αρχείου.
Η πρόσκτηση πραγματοποιήθηκε με τη μορφή της αυτούσιας περισυλλογής και απόσπασης του υλικού από τον υπόγειο χώρο του κτιρίου της ΠΑΕΓΑ εντός του λιμένα Θεσσαλονίκης. Η παρέμβαση κρίθηκε απολύτως επιβεβλημένη και εκτελέστηκε άμεσα εφόσον το εν λόγω κτίριο θα κατεδαφιζόταν για να ξεκινήσουν οι εργασίες εκ βάθρων ανακατασκευής του. Προκειμένου να αποτραπεί η οριστική απώλεια ή η καταστροφή των τεκμηρίων από τα συνεργεία κατεδάφισης και ανακαίνισης, το Ιστορικό Αρχείο περισυνέλεξε το σύνολο των φακέλων και καταστίχων και τα εισήγαγε στις αρχειακές του εγκαταστάσεις για τη διασφάλιση της μόνιμης προστασίας τους.
Περιοχή περιεχομένου και διάρθρωσης
Παρουσίαση περιεχομένου
Η αρχειακή ενότητα βρίσκεται επί του παρόντος σε αταξινόμητη κατάσταση. Ωστόσο, από την πρώτη μακροσκοπική εξέταση και την αρχική αρχειονομική αυτοψία των φακέλων και καταστίχων, προκύπτει ότι το υλικό καλύπτει ένα ευρύ φάσμα της εμπορικής, οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Θεσσαλονίκης.
Οι βασικοί θεματικοί άξονες και τα τεκμήρια που έχουν εντοπιστεί έως τώρα περιλαμβάνουν:
Κατάστιχα Εισροής Αγαθών (1940-1960): Μια συμπαγής σειρά βιβλιοδετημένων καταστίχων που αποτυπώνουν αναλυτικά την εισαγωγή, την εισροή και τη διακίνηση εμπορευμάτων και βασικών αγαθών στο λιμάνι και την πόλη της Θεσσαλονίκης. Η σειρά αυτή είναι εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς καλύπτει την περίοδο της Κατοχής (Υπουργείο Επισιτισμού), την απελευθέρωση (Υπουργείο Εφοδιασμού και Διανομών) και τη μεταπολεμική περίοδο ανασυγκρότησης της αγοράς.
Φάκελοι Διακίνησης Εμπορευμάτων: Ενότητα φακέλων που περιλαμβάνει έγγραφα, δηλωτικά, εγκρίσεις και αλληλογραφία σχετικά με τη ροή, τη μεταφορά και τη διακίνηση των εμπορευμάτων. Τα τεκμήρια αυτά αποτυπώνουν το εύρος των εμπορικών συναλλαγών, τα είδη των διακινούμενων προϊόντων, καθώς και τους ελέγχους που ασκούσε η Υπηρεσία στο εσωτερικό και εξωτερικό εμπόριο μέσω των υποδομών του Λιμένα.
Φάκελοι Αποκατάστασης από τον Σεισμό (1978 κ.ε.): Διοικητικά και οικονομικά έγγραφα που αφορούν τις ενέργειες της Υπηρεσίας Εμπορίου για την αντιμετώπιση των συνεπειών του καταστροφικού σεισμού του 1978 στη Θεσσαλονίκη, με έμφαση στην αποκατάσταση των πληγεισών εμπορικών υποδομών, των καταστημάτων και της ομαλοποίησης της αγοράς.
Άδειες Λαϊκών Αγορών: Φάκελοι με αιτήσεις, εγκρίσεις, αλληλογραφία και ονομαστικά στοιχεία που αφορούν τη χορήγηση αδειών για τη λειτουργία και την οργάνωση των λαϊκών αγορών στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση
Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα της σωστικής παρέμβασης και της ανάγκης για άμεση εκκένωση του υπογείου του κτιρίου της ΠΑΕΓΑ, το σύνολο των φακέλων και καταστίχων αποσπάστηκε αυτούσιο και μεταφέρθηκε ως είχε.
Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία απολύτως ενέργεια επιλογής, εκκαθάρισης, διαλογής ή καταστροφής εγγράφων. Το υλικό διατηρείται στο σύνολό του και παραμένει σε αταξινόμητη κατάσταση, προκειμένου να υποβληθεί μελλοντικά σε συστηματική αρχειονομική αξιολόγηση, καταγραφή και ταξινόμηση από το προσωπικό του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε., ώστε να καθοριστεί η τελική του διάρθρωση και το χρονοδιάγραμμα διατήρησης των επιμέρους σειρών.
Προσθήκες υλικού
Σύστημα ταξινόμησης
Περιοχή όρων πρόσβασης και χρήσης
Όροι πρόσβασης
Προς το παρόν, δεν υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης στο αρχειακό υλικό για το κοινό και την ερευνητική κοινότητα.
Ο περιορισμός αυτός επιβάλλεται για λόγους αρχειονομικούς και προστασίας του υλικού, καθώς η συγκεκριμένη αρχειακή ενότητα βρίσκεται σε πλήρως αταξινόμητη κατάσταση μετά την επείγουσα σωστική της περισυλλογή από το υπόγειο του κτιρίου της ΠΑΕΓΑ.
Η πρόσβαση στο υλικό θα καταστεί εφικτή σταδιακά στο μέλλον, μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εργασίες καθαρισμού, καταγραφής και επιστημονικής ταξινόμησης από το προσωπικό του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε., και αφού διασφαλιστεί η τήρηση των προβλέψεων για την προστασία τυχόν ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (GDPR) σε συνεργασία με τα ΓΑΚ.
Όροι αναπαραγωγής
Κατά την παρούσα φάση, δεν επιτρέπεται καμία αναπαραγωγή, φωτογράφιση ή δημιουργία αντιγράφων από τα τεκμήρια της συγκεκριμένης αρχειακής ενότητας.
Δεδομένου ότι το υλικό τελεί υπό καθεστώς προσωρινού περιορισμού πρόσβασης, είναι πλήρως αταξινόμητο και δεν έχει υποστεί τις απαραίτητες εργασίες εξυγίανσης και αρχειονομικής επεξεργασίας, δεν είναι δυνατή η διαχείρισή του για την παραγωγή αντιγράφων.
Οι όροι και οι τεχνικές προδιαγραφές αναπαραγωγής (ψηφιακή λήψη, σάρωση κ.λπ.) θα οριστούν αναλυτικά μετά την ολοκλήρωση της ταξινόμησης, του καθαρισμού και της μελλοντικής ψηφιοποίησης του αρχείου από το Ιστορικό Αρχείο της ΟΛΘ Α.Ε., σύμφωνα με τον ισχύοντα Κανονισμό Λειτουργίας του και με τη σύμφωνη γνώμη των ΓΑΚ.
Γλώσσα(ες) των τεκμηρίων
- Ελληνικά
Αλφάβητο(α) των τεκμηρίων
- Ελληνικό
Σημειώσεις για τη γλώσσα και γραφή των τεκμηρίων
Φυσικά χαρακτηριστικά και τεχνικές προϋποθέσεις
Εργαλεία έρευνας
Περιοχή συμπληρωματικών πηγών
Εντοπισμός πρωτοτύπων
Τα φυσικά πρωτότυπα τεκμήρια της συγκεκριμένης αρχειακής ενότητας φυλάσσονται προσωρινά στις εγκαταστάσεις του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε., υπό τις εξής συνθήκες:
Χώρος Φύλαξης: Αποθήκη του Ιστορικού Αρχείου
Τρόπος Συσκευασίας / Μέσα Φύλαξης: Το υλικό βρίσκεται τοποθετημένο σε κουτιά και οργανωμένο επάνω σε παλέτες, όπως μεταφέρθηκε κατά την επείγουσα σωστική παρέμβαση από το κτίριο της ΠΑΕΓΑ.
Λόγω της αταξινόμητης κατάστασής του και της ανάγκης για προληπτική εξυγίανση και καθαρισμό, η πρόσβαση στα κουτιά και τις παλέτες επιτρέπεται αποκλειστικά στο εξουσιοδοτημένο προσωπικό του αρχείου για τη διενέργεια των απαραίτητων προκαταρκτικών εργασιών.
Εντοπισμός αντιγράφων
Συμπληρωματικές πηγές / σχετικές ενότητες περιγραφής
Περιοχή παρατηρήσεων
Εναλλακτικός(οί) κωδικός(οί) αναγνώρισης
Σημεία πρόσβασης
Τόποι
Ονόματα
Είδη
Περιοχή ελέγχου της περιγραφής
Κωδικός αναγνώρισης περιγραφής
Κωδικός αναγνώρισης του φορέα καθιέρωσης της εγγραφής
Κανόνες και/ή συμβάσεις
ΔΙΠΑΠ (Γ), 2η έκδοση
Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης ή κατάργησης της περιγραφής
Δημιουργία: 2026-05-25
Αλφάβητο(α)
- Ελληνικό
Πηγές
Δελτίο περιγραφής του Φορέα.
Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου
Δημιουργία: Κώστας Παλούκης, υπεύθυνος Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε.