Αρχείο ELY 050 - Ελύτης, Οδυσσέας

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

GR_LA ELY 050

Τίτλος

Ελύτης, Οδυσσέας

Ημερομηνία(ες)

  • ;-1991 (Δημιουργία)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

1 αρχειακό κουτί

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

(1911 - 1996)

Βιογραφικό/Διοικητική Ιστορία

Ο Οδυσσέας Ελύτης, φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλη, γεννήθηκε το 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Γονείς του ο Παναγιώτης Θ. Αλεπουδέλης και η Μαρία Βρανά από τη Λέσβο. Το 1914 η οικογένεια φεύγει από την Κρήτη και εγκαθίσταται στην Αθήνα, όπου ο μικρός Οδυσσέας φοιτά από το 1917 στο σχολείο του Μακρή. Το 1930 εισάγεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ την ίδια περίπου εποχή συνδέεται φιλικά με τους Κανελλόπουλο, Εμπειρίκο και Σαραντάρη. Το 1935 δημοσιεύει ποιήματά του στο περιοδικό Νέα Γράμματα και εισέρχεται ενεργά στον κύκλο της γενιάς του '30. Παίρνει μέρος στον ελληνοϊταλικό πόλεμο με τον βαθμό του έφεδρου ανθυπολοχαγού. Το 1948, ύστερα από πρόσκληση των Rélations Culturelles του Υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας, μεταβαίνει στο Παρίσι όπου θα παραμείνει ώς το 1952. Μεταξύ των έργων του: Προσανατολισμοί (1940), Ο Ήλιος ο Πρώτος (1943), Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας (1945, 1962), Το Άξιον Εστί (1959), Έξη και μία τύψεις για τον ουρανό (1960), Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά (1971), Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας (1971), Τα ρω του έρωτα (1972), Τα ετεροθαλλή (1974), Μαρία Νεφέλη (1978), Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου (1984), Ο μικρός ναυτίλος (1985), Τα ελεγεία της Οξώπετρας (1991), Ο ζωγράφος Θεόφιλος (1973), Ανοιχτά χαρτιά (1974), Η μαγεία του Παπαδιαμάντη (1976), καθώς και μεταφράσεις των Ζιρωντού, Μπρεχτ, Ζενέ, Ρεμπώ, Λετρεαμόν, Ελυάρ, Ζουβ, Ουγκαρέττι, Λόρκα, Μαγιακόφσκι. Το 1964 κυκλοφόρησε το ορατόριο Άξιον Εστί του Μίκη Θεοδωράκη, ενώ το 1979 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ για το σύνολο του μέχρι τότε έργου του.

Η συγκεκριμένη ενότητα περιγραφής αντικατοπτρίζει μιαν ορισμένη χρονική φάση της παραγωγής του Ελύτη που κατέχει κεντρική θέση στην ποίησή του. Από το 1956 περίπου έως το 1959 επεξεργάζεται παράλληλα δύο διαφορετικά έργα του, τη μεγάλη σύνθεση του Άξιον Εστί (βλ. τετράδια Α΄-ΙΓ΄), καθώς και τα ποιήματα που θα ενταχθούν στη συλλογή Έξη και μία τύψεις για τον ουρανό (βλ. τετράδιο ΙΔ΄). Στο ίδιο τετράδιο (ΙΔ΄) περιλαμβάνεται υλικό από την Αλβανιάδα, την οποία άρχισε να δουλεύει γύρω στα 1944 και την εγκατέλειψε λόγω της ενασχόλησής του με το Άξιον Εστί. Από τα τρία αρχικά μέρη αυτής της σύνθεσης διασώθηκε μόνο το πρώτο, το οποίο μεταδόθηκε σε ραδιοφωνική εκπομπή του Αντρέα Καραντώνη (28 Οκτ. 1956).

Πηγή: Φάκελος 1, τεκμήριο 1 και Mario Vitti, Ο Οδυσσέας Ελύτης. Κριτική μελέτη, Αθήνα. Ερμής 1991.

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Μεγάλο μέρος του αρχείου Ελύτη είχε κατατεθεί από τον ίδιο τον ποιητή στο Αρχείο Νεοελληνικής Λογοτεχνίας με την ίδρυσή του. Αργότερα ζητήθηκε από τον ίδιο η απόσυρση του υλικού προκειμένου να κατατεθεί στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη. Η Επιτροπή του Αρχείου ενέκρινε την επιστροφή του, με εξαίρεση τα τετράδια του Άξιον Εστί, τα οποία είναι προσωπική δωρεά του Γ. Π. Σαββίδη.

Διαδικασία Πρόσκτησης

Δωρεά Γ. Π. Σαββίδη

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Δακτυλόγραφο βιογραφικό σημείωμα, χειρόγραφα τετράδια του Άξιον Εστί και υλικού από τα έργα Αλβανιάδα και Έξη και μία τύψεις για τον ουρανό, πολυτελείς εκδόσεις και υλικό από έκθεση για τον ποιητή στο Centre Georges Pompidou. Βλ. κατάλογο τεκμηρίων.

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Προσθήκες Υλικού

Δεν αναμένονται προσθήκες

Σύστημα Ταξινόμησης

Ειδολογική

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Ύστερα από έγγραφη άδεια του Τομέα ΜΝΕΣ (Τμήμα Φιλολογίας, Α.Π.Θ.).

Όροι αναπαραγωγής

Όπως προβλέπεται από τον Κανονισμό Λειτουργίας του Αρχείου.

Γλώσσα των Τεκμηρίων

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Ελληνική, ιταλική, γαλλική

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Διατίθεναι αναλυτική περιγραφή σε επίπεδο φακέλου ή / και τεκμηρίου:

Ηλεκτρονικά: http://www-old.lit.auth.gr/index.php?page=30000

Έντυπο: Δημοπούλου, Κική (επιμ.), Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Αρχείο Νεοελληνικής Λογοτεχνίας: Αναλυτικός κατάλογος, Παράρτημα της επιστημονικής επετηρίδας της Φιλοσοφικής Σχολής, Τμήμα Φιλολογίας, Θεσσαλονίκη 2007

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συνδεόμενες Ενότητες Περιγραφής

Αρχείο του Οδυσσέα Ελύτη (1935-1996) στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη.

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Σημείωση

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Θέματα ως Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Όνοματα ως Σημεία πρόσβασης

Είδος υλικού ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

ΔΙΠΑΠ (Γ) 2η έκδοση

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Γραφή(ες)

Πηγές

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Πεδίο Πρόσκτησης

Συνδεόμενα Φυσικά Πρόσωπα και Οργανιμοί

Related genres

Συνδεόμενες Τοποθεσίες