Γενικά Αρχεία του Κράτους - Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

Πεδίο Αναγνώρισης

Αναγνωριστικό

GRGSA-IAK

Καθιερωμένη μορφή του Ονόματος

Γενικά Αρχεία του Κράτους - Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

Παράλληλη μορφή(ες) του Ονόματος

Άλλες μορφές του ονόματος

  • Γ.Α.Κ. - Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

Τύπος

  • Κρατικός αρχειακός φορέας

Πεδίο επικοινωνίας

Τύπος

Διεύθυνση

Οδός

Ιωάννη Σφακιανάκη 20

Τοποθεσία

Χανιά

Περιοχή

Κρήτη

Όνομα Χώρα

Ταχυδρομικός Κωδικός

73134

Τηλέφωνο

2821052606

Fax

2821052606

Email

Σημείωση

Πεδίο περιγραφής

Ιστορικό/Βιογραφικό

Το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης ιδρύθηκε το 1920 με έδρα τα Χανιά, ύστερα από απόφαση του τότε Γενικού Διοικητή Κρήτης Σ. Κροκιδά. Πρώτος Διευθυντής του ήταν ο Νικόλαος Παπαδάκης, στον οποίο και ανετέθη η διεύθυνση του Ι.Α.Κ. τον Μάρτιο του 1920. Το Αρχείο λειτούργησε με αυτό το καθεστώς ως το 1928, οπότε και αναγνωρίστηκε ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου. Δεύτερος Διευθυντής ανέλαβε το 1933 ο Νικόλαος Β. Τωμαδάκης, μετέπειτα Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1943 το Αρχείο έγινε Δημόσια Υπηρεσία (Φ.Ε.Κ. 17/27-1-1943), ενώ το 1947 ο Νικόλαος Τωμαδάκης ανέλαβε τη διεύθυνση των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Τέλος σύμφωνα με το νόμο 1946/1991, τα Γ.Α.Κ. – Ιστορικό Αρχείο Κρήτης είναι περιφερειακή υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους. Ο νόμος αυτός καθορίζει το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των Γ.Α.Κ., ως αυτοτελούς δημόσιας υπηρεσίας που υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων.

Γεωγραφικό και πολιτιστικό πλαίσιο

Προέλευση των Καθιερωμένων Αποδόσεων

Administrative structure

Πολιτικές διαχείρισης και συλλογής αρχείων

Κτίρια

Το Αρχείο στεγάζεται σε νεοκλασικό, κρατικό, διατηρητέο κτήριο στην οδό Ιωάννη Σφακιανάκη 20 της πόλης των Χανίων και διατηρεί μισθωμένο και άλλο ισόγειο κτήριο, όπου στεγάζονται αρχειοστάσια για τα νεοεισερχόμενα αρχεία.

Αρχειακές και άλλες συλλογές

Στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης φυλάσσεται αρχειακό υλικό το οποίο καλύπτει όλη την Κρήτη και υπερβαίνει το 1.000.000 σημαντικότατα τεκμήρια από το 1821 μέχρι σήμερα. Στην Υπηρεσία φυλάσσεται η επίσημη αλληλογραφία των Κρητικών Επαναστάσεων 1821-1830, 1866-1869, 1877-1878, 1895-1898 καθώς και του κινήματος του Θερίσου του 1905. Υπάρχουν επίσης πολλές ιδιωτικές συλλογές που ανάγονται σε διάφορες χρονικές περιόδους της Κρητικής Ιστορίας: αλληλογραφία των αρχηγών των Επαναστάσεων, Σωματαρχών, Οπλαρχηγών και άλλων εξεχόντων προσώπων. Σημαντικό θεωρείται το αρχείο Κρητών Αγωνιστών, ενώ υπάρχουν ακόμη αρχεία τουρκικά, του Κεντρικού Μεταφραστικού Γραφείου Κρήτης, Συμβολαιογραφικά αλλά και Δικαστικά, του Εφετείου Κρήτης και του Πρωτοδικείου Χανίων, χρονολογούμενων από το περασμένο αιώνα και εξής.
Φυλάσσεται επίσης ολόκληρο το αρχείο της Κρητικής Πολιτείας, του αυτόνομου δηλαδή Κρητικού Κράτους (1898-1913), και νεότερα αρχεία Νομαρχιών, άλλα Υπηρεσιακά και Διοικητικά, Εκπαιδευτικά, αρχεία Σχολείων κ.α. Τα αρχεία της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (Μάχη της Κρήτης, Αντίσταση, διοικητική κατάσταση στο Νησί κλπ) περιλαμβάνονται σε 5 συλλογές, ενώ στο αρχείο Παύλου Βλαστού, πατέρα της Κρητικής Λαογραφίας (93 ογκώδεις χειρόγραφοι τόμοι) καταχωρείται όλος ο ανεξάντλητος πλούτος της Κρητικής Λαογραφίας. Επίσης υπάρχει μεγάλη φωτογραφική συλλογή με σπάνιες φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τις μέρες μας, ενώ έχουν παραδοθεί το προσωπικό αρχείο του Ύπατου Αρμοστή Κρήτης Πρίγκιπα Γεωργίου και του Γάλλου Προξένου Μπλάνκ.

Σύμφωνα με το σύστημα που ακολουθείται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, κάθε αρχείο μετά την εγγραφή του στο Βιβλίο Εισαγωγής εντάσσεται στην ομάδα αρχείων στην οποία ανήκει (Ειδικό Ευρετήριο). Η ομαδοποίηση γίνεται με δελτία, είναι δε θεωρητική και όχι φυσική. Έχουν προβλεφθεί οι εξής ομάδες:
Συγκεκριμένα το αρχειακό υλικό του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης έχει ενταχθεί στις εξής ομάδες αρχείων:

Διοικητικά: υπηρεσίες Νομαρχιών / Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και γενικότερα υπηρεσίες δημόσιου τομέα.
Εκπαιδευτικά: σχολεία - σχολές - εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Δικαστικά: δικαστικές αρχές.
Συμβολαιογραφικά: Συμβολαιογράφοι.
Δημοτικά: οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ιδιωτικά αρχεία και συλλογές: αρχεία ιδιωτικών φορέων, προσωπικά αρχεία, ιδιωτικές συλλογές (βλ. άρθρο 4 ν. 1946/1991).
Τύπος
Φωτογραφικά
Οπτικοακουστικά

Εργαλεία έρευνας, οδηγοί και δημοσιεύσεις

Πεδίο πρόσβασης

Ωράριο λειτουργίας

Στα Γ.Α.Κ. – Ιστορικό Αρχείο Κρήτης λειτουργεί αναγνωστήριο για το κοινό, για μελέτη αρχειακού υλικού ή για χορήγηση αντιγράφων, από Δευτέρα έως Παρασκευή ώρες 8:30-14:30. Οι πολίτες μπορούν να αναζητήσουν δημόσια ή ιδιωτικά αρχεία, μετά από αίτησή τους και σύμφωνα με τον κανονισμό του αναγνωστηρίου των ΓΑΚ.

Στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης λειτουργεί βιβλιοθήκη, υποστηρικτικά στις δραστηριότητες των Αρχείων και στις έρευνες όσων συμβουλεύονται το αρχειακό υλικό το οποίο απόκειται στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης.
Οι τίτλοι καλύπτουν ιστορικού, λαογραφικού ή άλλου περιεχομένου θεματολογία, ενώ ιδιαίτερη ενότητα αφορά ποικίλα θέματα της κρητικής βιβλιογραφίας. Η βιβλιοθήκη δεν είναι δανειστική και είναι ανοικτή για το κοινό καθημερινά, εκτός Σαββάτου και Κυριακής, από 08:30 έως 14:00.

Στην Υπηρεσία λειτουργεί μόνιμη Μουσειακή ιστορική και λαογραφική συλλογή στην οποία πραγματοποιούνται, κατόπιν συνεννόησης, ξεναγήσεις.

Access conditions and requirements

Προσβασιμότητα

Πεδίο υπηρεσιών

Υπηρεσίες έρευνας

Υπηρεσίες αναπαραγωγής

Δημόσιοι χώροι

Πεδίο ελέγχου

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

Κατάσταση

Επίπεδο λεπτομέρειας

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Γλώσσα(ες)

Γραφή(ες)

Πηγές

Σημειώσεις συντήρησης

Σημεία πρόσβασης

Σημεία Πρόσβασης

  • Πρόχειρο

Βασική επικοινωνία

Ιωάννη Σφακιανάκη 20
Χανιά, Κρήτη 73134