Περιοχή αναγνώρισης
Κωδικός αναγνώρισης της ενότητας περιγραφής
Τίτλος
Χρονολογία(ες)
Επίπεδο περιγραφής
Αρχείο
Μέγεθος και υπόστρωμα της ενότητας περιγραφής (ποσότητα, όγκος ή διαστάσεις)
Το περιεχόμενο του αρχείου συνιστούν έντυπα, χειρόγραφα και δακτυλόγραφα, πρωτότυπα ή/και φωτοαντίγραφα, φωτογραφίες, αφίσες, πανό, οπτικοακουστικό υλικό, φυλλάδια, βιβλία, Λεύκωμα.
Αριθμός τεκμηρίων : 2606
Αρχειακά κουτιά : 54
Περιοχή πλαισίου παραγωγής
Όνομα του παραγωγού
Διοικητική ιστορία
Η Επιτροπή για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου ξεκίνησε τη δραστηριότητά της το 1985, ενώ η επίσημη ιδρυτική της πράξη είναι της 12ης Ιανουαρίου 1987, όταν απέκτησε νομική υπόσταση ως μη κερδοσκοπικό σωματείο με έδρα την Αθήνα. Οι καταστατικοί της στόχοι οργανώθηκαν σε τρεις άξονες: τη δημόσια προβολή του ζητήματος της πολιτιστικής καταστροφής στην κατεχόμενη Κύπρο, τη συνεργασία με ελληνικούς και διεθνείς θεσμικούς φορείς και τη στήριξη της νομικής διεκδίκησης για την επιστροφή των λεηλατημένων πολιτιστικών αγαθών.
Πρώτος πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου διετέλεσε ο κυπριακής καταγωγής καθηγητής Λουκάς Μούσουλος (1985). Ακολούθησαν οι Μανόλης Χατζηδάκης (1985-1993), Μενέλαος Παλλάντιος (1993-1994), Ιωάννης Πεσμαζόγλου (1994-2000) και Ντίνος Κονομής (2000-2003).
Κατά την περίοδο 1985-2003, η Επιτροπή ανέπτυξε πολύπλευρη δραστηριότητα για την τεκμηρίωση, προβολή και διεθνοποίηση του ζητήματος της καταστροφής και λεηλασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς της κατεχόμενης Κύπρου. Διοργάνωσε εκθέσεις, ημερίδες, διαλέξεις και ενημερωτικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Πρώτη και σημαντικότερη υπήρξε η έκθεση «Κύπρος: 9000 χρόνων έργα πολιτισμού λεηλατούνται», η οποία εγκαινιάστηκε το 1985 στην Ακαδημία Αθηνών, στο πλαίσιο της ανακήρυξης της Αθήνας ως πρώτης Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, η οποία έως το 1998 παρουσιάστηκε σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού. Παράλληλα, η Επιτροπή συγκέντρωσε και επεξεργάστηκε εκτεταμένο τεκμηριωτικό υλικό για υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας, εξέδωσε ενημερωτικούς καταλόγους και, με τη χορηγία της Βουλής των Ελλήνων, το λεύκωμα «Κύπρος: Η λεηλασία ενός πολιτισμού» (1999), το οποίο κυκλοφόρησε σε επτά γλώσσες και αποτέλεσε το βασικό εργαλείο τεκμηρίωσης και διεθνούς προβολής του έργου της. Παράλληλα, διατηρούσε εκτεταμένη αλληλογραφία με διεθνείς οργανισμούς, πολιτιστικούς φορείς και δημόσιες αρχές. Σημαντικό σταθμό της δράσης της αποτέλεσε η συμβολή της στην υιοθέτηση, το 1988, Διακήρυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καταδίκαζε τη λεηλασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στα κατεχόμενα.
Η δραστηριότητα της Επιτροπής ατόνησε μετά τον θάνατο της Γενικής Γραμματέως της, Μαρίας Αναγνωστοπούλου, το 2003, ενώ μέχρι το 2006 ολοκληρώθηκαν οι τελευταίες διοικητικές και οργανωτικές εκκρεμότητές της.
Φορέας διατήρησης του αρχείου
Ιστορικό της ενότητας περιγραφής
Το αρχείο της Επιτροπής διατηρούσε έως τον θάνατό της στο σπίτι της η Γενική Γραμματέας της Επιτροπής, Μαρία Αναγνωστοπούλου, αρχαιολόγος (1924-2003).
Διαδικασία πρόσκτησης
Το αρχείο κατατέθηκε στο Τμήμα Κοινοβουλευτικών Αρχείων της Βιβλιοθήκης της Βουλής το 2019 από την Άννα Φιλίνη, κόρη της Μαρίας Αναγνωστοπούλου και τελευταία γραμματέα της Επιτροπής.
Περιοχή περιεχομένου και διάρθρωσης
Παρουσίαση περιεχομένου
Απαρτίζεται από έγγραφα, δημόσια ή/και ιδιωτικά, ενδεικτικά της δομής, της λειτουργίας και της σύνολης δραστηριότητας της Επιτροπής. Πιο συγκεκριμένα :
Α) Επιτροπή
Συγκροτητικά έγγραφα της Επιτροπής, Πρακτικά συνεδριάσεων από το 1987 έως το 2005, προσκλήσεις Γενικής Συνέλευσης, ημερήσιες διατάξεις, ψηφοδέλτια εκλογών Διοικητικού Συμβουλίου, οικονομικά έγγραφα κ.ά.
Β) Αλληλογραφία
Αποτελείται από χίλιες περίπου εισερχόμενες και εξερχόμενες επιστολές μεταξύ της Επιτροπής και ιδιωτών ή φορέων όπως τα Υπουργεία Πολιτισμού, Εξωτερικών και Παιδείας τόσο της Ελλάδας τόσο και της Κύπρου, η Κυπριακή Πρεσβεία στην Αθήνα, οι Αρχιεπίσκοποι Κύπρου Μακάριος Γ΄ και Χρυσόστομος, ιδρύματα και σχολεία των κατεχόμενων εδαφών της Κύπρου κ.ά.
Γ) Δράσεις
Περιλαμβάνεται υλικό (έγγραφα, φωτογραφίες, φυλλάδια κ.ά.) σχετικά με τις εκθέσεις που διοργανώθηκαν στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, τις εκδηλώσεις σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, παρουσιάσεις του Λευκώματος, τις βραβεύσεις της Μ. Αναγνωστοπούλου για το έργο της, τεκμήρια σχετικά την έκδοση του Λευκώματος καθώς και υλικό σχετικά με την κινητοποίηση των Ελλήνων ευρωβουλευτών και τις προσπάθειες της Επιτροπής για την έκδοση ψηφισμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δ) Τύπος
Περιλαμβάνει πλούσιο έντυπο υλικό από τον ημερήσιο και περιοδικό κυπριακό και ελλαδικό τύπο.
Ε) Πολιτιστικές Καταστροφές και Δράσεις για την Επιστροφή των κυπριακών θησαυρών
Εκκλήσεις, καταγγελίες, δελτία Τύπου, αποκόμματα εφημερίδων, φωτογραφικό υλικό που αφορούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις σύλησης μνημείων και αρχαιοκαπηλίας και οι ενέργειες επαναπατρισμού πολιτιστικών θησαυρών από το 1983 έως 2004.
ΣΤ) Ποικίλα
Περιλαμβάνει διάφορα κείμενα, ομιλίες, άρθρα και φωτογραφικό υλικό κ.ά.
Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση
Όλα τα εξωτερικά περιβλήματα και οι εσωτερικές διαφάνειες απομακρύνθηκαν από το σώμα του αρχείου. Διατηρήθηκαν ενδεικτικά ορισμένες διαφάνειες και ντοσιέ. Οι φωτογραφίες που υπήρχαν στα άλμπουμ τοποθετήθηκαν σε ειδικά αρχειακά ντοσιέ για φωτογραφίες. Δεν έγιναν περαιτέρω εκκαθαρίσεις υλικού.
Προσθήκες υλικού
Αναμένονται προσθήκες.
Σύστημα ταξινόμησης
Κατά την επεξεργασία του αρχείου διατηρήθηκε όπου ήταν δυνατόν η αρχική τάξη του παραγωγού.
Το αρχείο περιλαμβάνει 6 σειρές και είναι ταξινομημένο σε φακέλους και υποφακέλους.
Σειρά 01 Επιτροπή
Φάκελος 1 : Συγκροτητικά Επιτροπής
Φάκελος 2 : Πρακτικά Συνεδριάσεων
Φάκελος 3 : Προσκλήσεις Γ.Σ. – Ημερήσιες Διατάξεις
Φάκελος 4 : Οικονομικά – Λειτουργικά
Φάκελος 5 : Εκλογές Δ.Σ. – Ψηφοδέλτια
Φάκελος 6 : Ποικίλα
Σειρά 02 Αλληλογραφία
Σειρά 03 Δράσεις
Φάκελος 1 : Ευρωκοινοβούλιο
Φάκελος 2 : Εκθέσεις
12 υποφάκελοι
Φάκελος 3 : Εκδηλώσεις
28 υποφάκελοι
Φάκελος 4 : Εκδόσεις – Λεύκωμα
Υποφάκελος 1 : Αποστολές Λευκώματος
Υποφάκελος 2 : Κείμενα για το Λεύκωμα
Υποφάκελος 3 : Λοιπά κείμενα
Σειρά 04 Τύπος
Φάκελος 1 : Κυπριακός
Φάκελος 2 : Ελλαδικός (κυρίως Αθηναϊκός)
Σειρά 05 Πολιτιστικές Καταστροφές και Δράσεις για την επιστροφή των κυπριακών θησαυρών
Φάκελος 1 : Ψηφιδωτά Κανακαριάς – Δίκη 1989
Φάκελος 2 : Παναγιά Αντιφωνητή – Δίκη Ρότερνταμ (1995-1999)
Φάκελος 3 : Ανακάλυψη Κυπριακών θησαυρών στο Μόναχο (1997)
Φάκελος 4 : Παράνομες Ανασκαφές στην Σαλαμίνα (1999-2001)
Φάκελος 5 : Λοιπές Καταστροφές Πολιτιστικής Κληρονομίας
Υποφάκελος 1 : Δράσεις, Εκκλήσεις, καταγγελίες Πολιτιστικών φορέων (1983-1984)
Υποφάκελος 2 : Καταγγελίες για καταστροφές πολιτιστικής κληρονομιάς (1995-2004)
Σειρά 06 Ποικίλα
Περιοχή όρων πρόσβασης και χρήσης
Όροι πρόσβασης
Πρόσβαση χωρίς περιορισμό στο φυσικό και στο ψηφιακό αρχείο, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα, τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (GDPR) και τον Κανονισμό λειτουργίας της Βιβλιοθήκης της Βουλής.
Όροι αναπαραγωγής
Περιορισμοί σύμφωνα με τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα και Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (GDPR).
Γλώσσα(ες) των τεκμηρίων
- Αγγλικά
- Γαλλικά
- Γερμανικά
- Ελληνικά
- Ισπανικά
- Ιταλικά
- Ρωσικά
Αλφάβητο(α) των τεκμηρίων
Σημειώσεις για τη γλώσσα και γραφή των τεκμηρίων
Φυσικά χαρακτηριστικά και τεχνικές προϋποθέσεις
Χειρόγραφα και δακτυλόγραφα έγγραφα, πρωτότυπα ή/και φωτοαντίγραφα, καθώς και έντυπα, βιβλία, εφημερίδες, φωτογραφίες, αφίσες, λευκώματα, βιβλίο με πρακτικά, τετράδια επισκεπτών.
Εργαλεία έρευνας
Καταγραφή σε επίπεδο τεκμηρίου σε αρχείο excel, κατάλογος περιεχομένων.
Περιοχή συμπληρωματικών πηγών
Εντοπισμός πρωτοτύπων
Εντοπισμός αντιγράφων
Συμπληρωματικές πηγές / σχετικές ενότητες περιγραφής
Σημείωση δημοσίευσης
Εκδόσεις της Επιτροπής (Κατάλογοι Εκθέσεων και Λεύκωμα).
Περιοχή παρατηρήσεων
Εναλλακτικός(οί) κωδικός(οί) αναγνώρισης
Σημεία πρόσβασης
Τόποι
Ονόματα
Περιοχή ελέγχου της περιγραφής
Κωδικός αναγνώρισης περιγραφής
Κωδικός αναγνώρισης του φορέα καθιέρωσης της εγγραφής
Κανόνες και/ή συμβάσεις
ΔΙΠΑΠ (Γ)
Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης ή κατάργησης της περιγραφής
2026
Αλφάβητο(α)
Πηγές
Δελτίο περιγραφής Φορέα
Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου
Αγγελική Καραπάνου, Ευτυχία Αναστοπούλου, Μαρία Λαμπρινίδου