Αρχείο - Ιστορικό Βιομηχανικό Αρχείο Λαυρίου

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

Τίτλος

Ιστορικό Βιομηχανικό Αρχείο Λαυρίου

Ημερομηνία(ες)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

1.000 τρέχοντα μέτρα

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

(1875-1981)

Διοικητική ιστορία

Η ιστορία του Λαυρίου και της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής δραστηριότητας στην περιοχή ξεκινούν από την αρχαιότητα. Η περιοχή υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα μεταλλουργικά κέντρα εκμετάλλευσης αργυρομολυβδούχων μεταλλευμάτων και παραγωγής ασημιού. Η δραστηριότητα αυτή έπαιξε σημαντικό ρόλο κατά τη περίοδο ακμής της Αθηναϊκής δημοκρατίας. Η παύση των μεταλλευτικών εργασιών κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, σήμανε και το κλείσιμο της εκμετάλλευσης των ορυχείων.

Το νεότερο Λαύριο δημιουργήθηκε με αφετηρία τις έρευνες του Έλληνα μεταλλειολόγου Ανδρέα Κορδέλα, το 1863. Η "Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου", δεύτερο επιχειρηματικό εγχείρημα, στη χώρα μας, του Ιταλού μεταλλειολόγου και επιχειρηματία Jean Baptiste Serpieri, ιδρύθηκε το 1875 στη περιοχή του Κυπριανού. Η εταιρεία υπήρξε μια από τις μακροβιότερες επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Κύρια δραστηριότητα της ήταν η επεξεργασία ποικίλων αργυρομολυβδούχων μεταλλευμάτων, με βασικά προϊόντα τον μόλυβδο υψηλής ποιότητας και το ασήμι. Οι μεταλλευτικές-μεταλλουργικές επιχειρήσεις του Λαυρίου, με προεξάρχουσες τη Γαλλική (1875-1981) και την Ελληνική (1873-1917), και η πρώτη ιδιαίτερα, υπήρξαν πρωτοπόρες στην εισαγωγή τεχνολογικών καινοτομιών τόσο στην ίδια την παραγωγή όσο και στο δημόσιο βίο (μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, κατασκευή του σιδηροδρόμου σύνδεσης Λαυρίου - Αθήνας - Πειραιά, οργανωμένα οικιστικά σύνολα στέγασης εργαζομένων κ.ο.κ.) και διαμόρφωσαν την πόλη του Λαυρίου ως την πρώτη «company town» της χώρας, που μετεξελίχθηκε σε βιομηχανική πόλη μετά τον Β’ΠΠ. Ταυτόχρονα, η συσσώρευση του εργατικού δυναμικού από διάφορες περιοχές, η δημιουργία των πρώτων σωματείων και εργατικών κινητοποιήσεων, αποτέλεσαν κομβικά σημεία στην ιστορία του Ελληνικού εργατικού κινήματος. Η μακρόχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα συνέβαλε στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής αλλά και της χώρας, ιδίως κατά τον 19ο και πρώιμο 20ο αι.

Από το 1992 οι εγκαταστάσεις της ΓΕΜΛ έχουν κηρυχθεί ενιαίο διατηρητέο μνημείο εθνικής κληρονομιάς, έχουν περιέλθει στο Δημόσιο και αποδοθεί (1993) στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο για την αξιοποίησή τους, με την ίδρυση και λειτουργία του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου. Φορέας διαχείρισης του χώρου είναι η Εταιρεία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του ΕΜΠ (ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ) που ιδρύθηκε το 1996 για τον σκοπό αυτό.

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Το μεγαλύτερο τμήμα του Αρχείου της ΓΕΜΛ έχει βρεθεί σε διάφορους χώρους των ιστορικών εγκαταστάσεων και έχει διασωθεί και καταλογογραφηθεί από το ΕΜΠ, ενώ η οριστική του διαχείριση (ταξινόμηση, ψηφιοποίηση, συντήρηση) και διάθεση στο κοινό εκκρεμεί.

Το σύνολο του αρχείου φυλάσσεται σε χαρτοκιβώτια, σε προσωρινά διαμορφωμένο χώρο με μεταλλικά ράφια, σε αίθουσες του ΤΠΠΛ.

Διαδικασία Πρόσκτησης

Εντοπίστηκε in situ στο εργοστάσιο της ΓΕΜΛ από τις ερευνητικές ομάδες του ΕΜΠ και συνεργαζόμενους φορείς της τοπικής κοινωνίας.

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Περιλαμβάνει τεκμήρια του Αρχείου της Γαλλικής Εταιρείας (1875-1981), της Ελληνικής Μεταλλευτικής-Μεταλλουργικής Εταιρείας (1983-1989), της Ελληνικής Εταιρείας Βιομηχανικών και Μεταλλευτικών Επενδύσεων (συνολικά 1.536 χαρτοκιβώτια, 32 φοριαμοί, 3 σχεδιοθήκες και 26 σάκοι χαρτών-σχεδίων). Υπάρχουν επίσης μέρη των Αρχείων της πρώτης Ιταλογαλλικής Εταιρείας του Λαυρίου, της Ilarion Roux et Cie (1864-1873), της Mediterranean Mines Inc. Μεσογειακά Μεταλλεία (Αμερικανική Εταιρεία 1950-1962) και άλλων μικρότερων μεταλλευτικών εταιρειών της περιοχής.

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Προσθήκες Υλικού

Σύστημα Ταξινόμησης

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Δεν είναι προσβάσιμο

Όροι αναπαραγωγής

Γλώσσα των Τεκμηρίων

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Γαλλικά, Ελληνικά

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συνδεόμενες Ενότητες Περιγραφής

Η συλλογή "Κατσίκα", η οποία αποτελεί τμήμα του αρχείου της ΓΕΜΛ, έχει αποκτηθεί και οργανωθεί από το ΤΠΠΛ και βρίσκεται στο ισόγειο κτίριο της "Βίλας Σερπιέρι" (βλ. αντίστοιχο δελτίο)

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Το αρχείο είναι εγκιβωτισμένο σε χαρτοκιβώτια και σχεδιοθήκες

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Είδος υλικού ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Γραφή(ες)

Πηγές

Δελτίο Αρχειακής Περιγραφής από τον Φορέα

Πεδίο Πρόσκτησης