Fonds 0100 - Ζέρβας, Ναπολέων

Identity area

Reference code

GR-ASKI- 0100

Title

Ζέρβας, Ναπολέων

Date(s)

  • 1942-1944 (Creation)

Level of description

Fonds

Extent and medium

2 φάκελοι

Context area

Name of creator

(1891 - 1957)

Biographical history

Ο Ναπολέων Ζέρβας (Άρτα 1891 – Αθήνα 1957) υπήρξε πολιτικός και στρατιωτικός, αρχηγός του Εθνικού Δημοκρατικού Εθνικού Συνδέσμου (Ε.Δ.Ε.Σ.) στη διάρκεια της Κατοχής. Με καταγωγή από την ιστορική σουλιώτικη φάρα των Ζερβαίων, κατατάχθηκε εθελοντής στους Βαλκανικούς Πολέμους. Φοίτησε στη Σχολή Υπαξιωματικών και ονομάστηκε ανθυπολοχαγός το 1914. Φανατικός βενιζελικός πήρε μέρος στην κυβέρνηση της Εθνικής Αμύνης (1917) και διακρίθηκε στις μάχες του Μακεδονικού Μετώπου, με αποτέλεσμα να φθάσει στο βαθμό του ταγματάρχη προαγόμενος «επ’ ανδραγαθία». Μέλος της βενιζελικής Πολιτικής Επιτροπής στην Κωνσταντινούπολη μετά τις εκλογές του 1920, υποστήριξε τη δικτατορία του Πάγκαλου (διορίστηκε φρούραρχος Αθηνών), υπασπιστής του Προέδρου της Δημοκρατίας Παύλου Κουντουριώτη (1926), διοικητής του Β΄ τάγματος της Δημοκρατικής Φρουράς. Ωστόσο, ο Ζέρβας πήρε μέρος στο πραξικόπημα του Κονδύλη (22/8/1926) με το οποίο καταλύθηκε η παγκαλική δικτατορία και διορίστηκε διοικητής της ταξιαρχίας της Δημοκρατικής Φρουράς. Αντιστάθηκε στη διάλυση των Δημοκρατικών Ταγμάτων που επέβαλε ο Κονδύλης με αποτέλεσμα πολύνεκρες συγκρούσεις με τον τακτικό στρατό και την καταδίκη του σε ισόβια (1926). Αμνηστεύτηκε από την κυβέρνηση Βενιζέλου.
Στη διάρκεια της Κατοχής ίδρυσε τον Ε.Δ.Ε.Σ. και το στρατιωτικό σκέλος του τις Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών. Πήρε μέρος στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοπόταμου και έδρασε εναντίον των αρχών Κατοχής. Στο τέλος της περιόδου ήλεγχε την Ήπειρο, αναγκάστηκε, όμως, να την εκκενώσει μετά από επίθεση του ΕΛΑΣ στη διάρκεια των Δεκεμβριανών. Μετά την Κατοχή αποστρατεύτηκε και ίδρυσε, τον Μάρτιο του 1945, το Εθνικό Κόμμα Ελλάδος (ΕΚΕ), που στις εκλογές του Μαρτίου 1946 εξέλεξε 20 βουλευτές (ο ίδιος εκλέχτηκε βουλευτής Ιωαννίνων). Ο Ζέρβας, που υπήρξε σφοδρός πολέμιος της συμφωνίας της Βάρκιζας, χρημάτισε υπουργός άνευ Χαρτοφυλακίου και υπουργός Δημοσίας Τάξεως στην κυβέρνηση του Δημητρίου Μάξιμου. Μετά τις εκλογική αποτυχία του κόμματος το 1950 προσχώρησε στο Κόμμα των Φιλελευθέρων και χρημάτισε υπουργός Δημοσίων Έργων (1950-1951). Η αποτυχία του στις επόμενες βουλευτικές εκλογές σηματοδότησε την αποχώρησή του από την πολιτική.

[Πηγή βιογραφικού σημειώματος: Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό της Εκδοτικής Αθηνών]

Archival history

Immediate source of acquisition or transfer

Αγορά, 10/2/1997

Content and structure area

Scope and content

Μικρό τµήµα του αρχείου του Εθνικού Δηµοκρατικού Ελληνικού Στρατού (EΔEΣ) και των Εθνικών Οµάδων Ελλήνων Ανταρτών (πρωτόκολλα εισερχοµένων-εξερχοµένων του Γενικού Αρχηγείου (1942-1943), πρωτόκολλο Β΄ Τάγµατος (1943), κατάλογος ανδρών Α΄ Τάγµατος, πρωτόκολλο απωλειών, βιβλίο ισοζυγίων 1942-1944)
Χειρόγραφο ηµερολόγιο του Nαπολέοντα Zέρβα. (1944)
Πρωτόκολλα εξερχοµένων σηµάτων της βρετανικής αποστολής (Barnes) προς το Aρχηγείο της Mέσης Aνατολής

Appraisal, destruction and scheduling

Accruals

System of arrangement

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Ελεύθερη πρόσβαση

Conditions governing reproduction

Language of material

  • Greek

Script of material

Language and script notes

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Ευρετήριο σε επίπεδο περιγραφής φακέλου

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Notes area

Note

Note

Alternative identifier(s)

Access points

Place access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

Institution identifier

Rules and/or conventions used

Dates of creation revision deletion

2018-01-24

Script(s)

Sources

Δελτίο περιγραφής Φορέα

Archivist's note

Archivist's note

Accession area