Ιστορικό Αρχείο Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ)

• Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε.
• Ιστορικό Αρχείο Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης
• Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ

• Ιδιωτικός αρχειακός φορέας

Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε. αποτελεί τη διακριτή οργανωτική μονάδα που είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση, διάσωση και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του Λιμένα Θεσσαλονίκης. Η πορεία συγκρότησής του διακρίνεται στα εξής στάδια:

Ίδρυση και Θεσμικό Πλαίσιο
• Οκτώβριος 2015 – Σεπτέμβριος 2017: Ξεκινά το συστηματικό έργο εντοπισμού, καταγραφής και αξιολόγησης του διάσπαρτου αρχειακού υλικού της Εταιρείας. Κατά την περίοδο αυτή, το υλικό συγκεντρώνεται για πρώτη φορά σε ενιαίο χώρο (Αποθήκη 13).
• Ιούλιος 2018: Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου συστήνεται επίσημα ως διακριτή οργανική μονάδα εντός της διοικητικής δομής της ΟΛΘ Α.Ε.

Εξέλιξη Υποδομών και Στέγαση
• 2019: Δημιουργείται σύγχρονο Αρχειοστάσιο στην Αποθήκη 14, εξοπλισμένο με σταθερές (τύπου Dexion) και ηλεκτροκίνητες ραφιέρες. Εκεί μεταφέρεται το σύνολο του ιστορικού υλικού, καθώς και μεγάλο μέρος του ανενεργού/ημιενεργού αρχείου από τα διάφορα κτίρια της Εταιρείας.
• 2025: Το Γραφείο και το Αρχειοστάσιο μεταφέρονται στις αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις της Παλιάς Αποθήκης Υλικών, εξασφαλίζοντας βελτιωμένες συνθήκες φύλαξης και εργασίας.

Στελέχωση και Λειτουργία
Σήμερα, το Γραφείο στελεχώνεται από έναν μόνιμο υπάλληλο της ΟΛΘ Α.Ε. (Υπεύθυνος Αρχείου) και υποστηρίζεται από εξειδικευμένο προσωπικό (ασκούμενους αρχειονόμους).

Σκοπός και Αποστολή
Οι κύριοι άξονες δραστηριότητας του Γραφείου περιλαμβάνουν:

1. Αρχειονομική Διαχείριση: Οργάνωση, περιγραφή και συντήρηση του χαρτώου αρχείου σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα (ISAD(G), ISAAR(CPF)).
2. Ψηφιοποίηση: Σχεδιασμός και υλοποίηση έργων ψηφιοποίησης και διαχείριση ψηφιακής πλατφόρμας για την προβολή των τεκμηρίων.
3. Πρόσβαση και Έρευνα: Εξυπηρέτηση των εσωτερικών αναγκών της ΟΛΘ Α.Ε. και παροχή πρόσβασης στο ερευνητικό κοινό.
4. Ιστορική Έρευνα: Μελέτη της ιστορίας του λιμανιού, παραγωγή επιστημονικών κειμένων και δράσεις εξωστρέφειας για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του φορέα.

Η Αποθήκη του Ιστορικού Αρχείου της ΟΛΘ Α.Ε. (Παλιά Αποθήκη Υλικών) βρίσκεται εντός της Λιμενικής Ζώνης Θεσσαλονίκης, σε κομβικό σημείο έναντι του Α΄ Τελωνείου Θεσσαλονίκης.

• Στίγμα στο Google Maps: https://maps.app.goo.gl/7uxsjMRR7icdgTDf9 (ή μέσω του συνδέσμου https://share.google/1s82nh9jeYQ4Fq0Je)

1. Το Ιστορικό Αρχείο της ΟΛΘ Α.Ε. λειτουργεί με βάση το Άρθρο, 6.8 της Σύμβασης Παραχώρησης Ελληνικού Δημοσίου και ΟΛΘ Α.Ε. Σύμφωνα με αυτό:
   Ο ΟΛΘ αναλαμβάνει την υποχρέωση να παρέχει και να διατηρεί καθ’ όλη τη διάρκεια της παρούσας Σύμβασης κατάλληλο χώρο για να φιλοξενεί και να λειτουργεί το Ιστορικό Αρχείο του Λιμένα Θεσσαλονίκης, περιλαμβανομένης μόνιμης έκθεσης προσβάσιμης στο κοινό. Τα λειτουργικά έξοδα και τα έξοδα συντήρησης θα βαρύνουν τον ΟΛΘ. Η λειτουργία του αρχείου το οποίο καθορίζεται ως μη εμπορεύσιμο αγαθό, θα συνάδει με την σχετικώς εφαρμοστέα νομοθεσία.
2. Επίσης, διέπεται από το νομοθετικό πλαίσιο για τα αρχεία στην Ελλάδα: Ν.4610/2019 «Συνέργειες Πανεπιστημίων και Τ.Ε.Ι., πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πειραματικά σχολεία, Γενικά Αρχεία του Κράτους και λοιπές δια-τάξεις» [σελ. 117-136]
3. Επίσης, λειτουργεί σύμφωνα με τα σχετικά άρθρα του Νόμου. 4996/2022 (Α΄218) περί άσκησης πνευματικών δικαιωμάτων καθώς και σύμφωνα με την ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2019/789, (ΕΕ) 2019/790 και 2006/115/ΕΚ.
4. Έχει τεθεί σε λειτουργία με βάση σχετικές αποφάσεις του ΔΣ της ΟΛΘ Α.Ε.

Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου είναι ενταγμένο στην οργανωτική δομή της ΟΛΘ Α.Ε. και η διοικητική του εξάρτηση ορίζεται ως εξής:

• Υπαγωγή: Το Γραφείο υπάγεται απευθείας στο Τμήμα Εταιρικής Διακυβέρνησης.
• Ιεραρχικό Επίπεδο: Το Τμήμα Εταιρικής Διακυβέρνησης εντάσσεται στη Γενική Διοικητική Διεύθυνση της Εταιρείας. Η θέση αυτή στο οργανόγραμμα διασφαλίζει τον θεσμικό ρόλο του Αρχείου στη διαφύλαξη της εταιρικής μνήμης και τη λειτουργική του σύνδεση με τις κεντρικές διοικητικές διεργασίες της ΟΛΘ Α.Ε.

Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε. έχει ως στόχο τη συγκέντρωση, διατήρηση και ανάδειξη των ιστορικών τεκμηρίων που σχετίζονται με την ιστορία και τη λειτουργία του λιμένα Θεσσαλονίκης. Η πρόσκτηση των τεκμηρίων αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και αξιόπιστου αρχείου, το οποίο θα αποτελεί σημείο αναφοράς για την ιστορική έρευνα και τη δημόσια ενημέρωση. Διασφαλίζει αφενός μεν την ανοικτή πρόσβαση στο αρχειακό υλικό προς όφελος της ερευνητικής κοινότητας και προς στήριξη της καινοτομίας, αφετέρου δε τον απόλυτο σεβασμό και την πιστή τήρηση των εθνικών και ενωσιακών κανόνων για την προστασία της προσωπικότητας, προσωπικών δεδομένων, δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και κάθε είδους απορρήτων στοιχείων προστατευόμενων από ειδικές διατάξεις.

Νομικό Πλαίσιο και Κριτήρια Πρόσκτησης

Η πολιτική πρόσκτησης βασίζεται στους εξής άξονες:

1. Θεσμική Συμμόρφωση: Πρόσκτηση τεκμηρίων που εμπίπτουν στο Άρθρο 6.8 της τροποποιηθείσας Σύμβασης Παραχώρησης μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και ΟΛΘ Α.Ε. (Ν.4522/2018), αφορώντας τον ΟΛΘ και τους προκατόχους αυτού.
2. Άμεση Σχέση με τον Οργανισμό: * Αρχεία της ΟΛΘ Α.Ε. (μετά τις 23/3/2018) μέσω εσωτερικής παραχώρησης.
   • Αρχεία σωματείων εργαζομένων, στελεχών και υπαλλήλων μέσω δωρεάς ή αγοράς.
   • Αρχεία ιστορικών φορέων, όπως της Γαλλικής Εταιρείας Εκμετάλλευσης Λιμένα και της Σερβικής/Γιουγκοσλαβικής Ελευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης.
3. Ευρύτερη Σχέση με τον Λιμένα: Τεκμήρια από εταιρείες, οργανισμούς και πρόσωπα που δραστηριοποιήθηκαν στον χώρο του λιμένα, τα οποία αποκτώνται μέσω δωρεών, αγορών ή εντοπισμού εντός των λιμενικών εγκαταστάσεων.
4. Ιστορική Αξιολόγηση: Επιλογή τεκμηρίων με βάση τη σημασία τους για την κατανόηση της εξέλιξης του λιμενικού συστήματος και της ανάπτυξης της πόλης.

Τρόποι Πρόσκτησης
Το Αρχείο εμπλουτίζεται μέσω:

• Εσωτερικής Παραχώρησης (από υπηρεσίες της ΟΛΘ Α.Ε.).
• Δωρεών (από ιδιώτες, συλλόγους ή φορείς).
• Αγορών (από την εγχώρια ή διεθνή αγορά).
• Εντοπισμού και Διάσωσης υλικού εντός της λιμενικής ζώνης.

Το Γραφείο του Τμήματος στεγάζεται στην Παλιά Αποθήκη Υλικών μαζί με το Αρχειοστάσιο εντός του λιμένα: https://maps.app.goo.gl/MuD9rrhDZAxGPdes6

Το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε. περιλαμβάνει αρχειακά τεκμήρια, τα οποία διακρίνονται με κριτήριο τον παραγωγό του.

Η ψηφιακή πλατφόρμα "Ιστορικό και Αρχειακό Ψηφιακό Αποτύπωμα Λιμένα Θεσσαλονίκης"

Δευτέρα έως Παρασκευή από τις 08:00 έως τις 16:00. Εξαίρεση: αργίες.

Το αρχειακό υλικό που έχει παραχθεί από το 1923 έως το 1999 έχει χαρακτηριστεί ιστορικό.

1. Είναι προσβάσιμο μόνο το αρχειακό υλικό που δεν δεσμεύεται από πολιτικές ευαίσθητων προσωπικών ή εταιρικών δεδομένων. Η πρόσβαση με μια απλή ψηφιακή ή γραπτή αίτηση στην οποία περιγράφεται ο σκοπός της έρευνας και το ζητούμενο υλικό.
2. Το αρχείο προφορικών συνεντεύξεων που έχει συλλεχθεί από το Ιστορικό Αρχείο της ΟΛΘ Α.Ε. με μια απλή ψηφιακή ή γραπτή αίτηση στην οποία περιγράφεται ο σκοπός της έρευνας και το ζητούμενο υλικό.
3. Μέρος του χαρτώου αρχειακού υλικού δεσμεύεται από τις πολιτικές των ευαίσθητων προσωπικών και εταιρικών δεδομένων. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ιστορικό Αρχείο ΟΛΘ Α.Ε. καθορίζει ένα πλαίσιο μελέτης των αρχείων που βάσει των χρονολογιών τους ενδέχεται να περιλαμβάνουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα εν δυνάμει ζώντων προσώπων ή εμπιστευτικά δεδομένα της εταιρίας.

Σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό

α) οι πληροφορίες με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που αφορούν πρόσωπα γεννημένα πριν το 1930 είναι προσβάσιμα, ωστόσο ακολουθείται πολιτική καθορισμού αντικειμένου έρευνας με βάση την αρχή ελαχιστοποίησης δεδομένων.
Ο ερευνητής καλείται να προσδιορίσει το αντικείμενο της έρευνας του σαφώς και επαρκώς, έτσι ώστε να είναι εύκολα αντιληπτό εάν τα προς διάθεση αρχεία είναι απαραίτητα για την κάλυψη του επιδιωκόμενου σκοπού της.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η αρχή της ελαχιστοποίησης των δεδομένων που ορίζει ότι τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να είναι κατάλληλα, συναφή και να περιορίζονται στο αναγκαίο για τους σκοπούς για τους οποίους υποβάλλονται σε επεξεργασία.

β) οι πληροφορίες με ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που αφορούν πρόσωπα γεννημένα μετά το 1930 και αφορούν αρχεία που έχουν παραχθεί μέχρι το 1980 είναι προσβάσιμα εφόσον ο ερευνητής υπογράψει έντυπο «Δήλωσης εμπιστευτικότητας και προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα».
Με αυτό το έντυπο ο ερευνητής αναλαμβάνει τις κάτωθι υποχρεώσεις:

• Να αντιμετωπίζει ως εμπιστευτική κάθε πληροφορία που αναφέρεται σε φυσικά πρόσωπα (δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα) στις οποίες αποκτά πρόσβαση ή των οποίων αποκτά γνώση στο πλαίσιο της διεξαγωγής της έρευνάς του ή και επ’ ευκαιρία αυτής.
• Να επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα μόνο για τον σκοπό για τον οποίο έχει δηλώσει στην αίτησή του. Ειδικότερα, ο ερευνητής εξάγει από το εκάστοτε αρχείο μόνο όσα στοιχεία είναι απαραίτητα κατά την επιστημονική του κρίση για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης έρευνας όπως αυτή δηλώνεται στην αίτησή του.
• Να προστατεύει και να διαφυλάττει τον απόρρητο χαρακτήρα των ως άνω δεδομένων και να μην τα κοινοποιεί, ανακοινώνει, διαβιβάζει σε τρίτα πρόσωπα ή να τα θέτει με οποιοδήποτε τρόπο στη διάθεση αυτών.
  *Κατά τη δημοσιοποίηση της έρευνας ή μέρους αυτής ο ερευνητής να λαμβάνει κάθε αναγκαίο μέτρο, ώστε να τηρηθεί η ανωνυμία.

γ) οι πληροφορίες με εμπιστευτικά δεδομένα της εταιρίας που έχουν παραχθεί πριν το 1980 και κρίνονται άξια προστασίας είναι προσβάσιμα εφόσον ο ερευνητής υπογράψει ένα παρόμοιο έντυπο «Δήλωσης εμπιστευτικότητας και προστασίας δεδομένων εταιρικού χαρακτήρα».

Η προσέγγιση του Αρχείου διαφοροποιείται ανάλογα με το μέσο μεταφοράς:

Οδηγίες Προσέλευσης

• Πεζοί: Είσοδος από την Πύλη έναντι των Δικαστηρίων (ανθρωποθυρίδα με τουρνικέ).
• Οχήματα: Είσοδος από την Πύλη 6 ή την Πύλη 11, ακολουθώντας τη σήμανση προς «Α΄ Τελωνείο».

Στάθμευση
Στον χώρο του Αρχείου διατίθενται ειδικές λωρίδες στάθμευσης για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.

Είσοδος & Προσβασιμότητα:

• Η κύρια είσοδος στο Γραφείο πραγματοποιείται μέσω κλίμακας (σκάλες) που βρίσκεται έναντι του Τελωνείου.
• Πρόσβαση ΑμεΑ: Διασφαλίζεται η πλήρης προσβασιμότητα σε άτομα με αναπηρία μέσω εναλλακτικής εισόδου από το επίπεδο της Αποθήκης.

Υποδομές: Δεν διατίθενται πρίζες για laptop. δεν διατίθεται Wi-Fi

Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου είναι σε θέση να εξυπηρετήσει ερευνητές στο χώρο του Γραφείου κατόπιν ραντεβού, το οποίο μπορεί να προσδιοριστεί είτε τηλεφωνικώς (2310593182) είτε με ηλεκτρονική αλληλογραφία (kpaloukis@thpa.gr).
Το ψηφιοποιημένο υλικό είναι προσβάσιμο μέσω του εσωτερικού δικτύου της ΟΛΘ Α.Ε. Στο Γραφείο του Ιστορικού Αρχείου διατίθεται ηλεκτρονικός υπολογιστής για τους επισκέπτες ερευνητές, ενώ για την ανάγνωση του μη ψηφιοποιημένου αρχειακού υλικού διατίθεται γραφείο.
Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου διαθέτει πλατφόρμα στην οποία οι ερευνητές έχουν πρόσβαση στο ευρετήριο, σε αρχειακές καταγραφές, ψηφιοποιημένο υλικό και σε ιστορικές πληροφορίες για του οργανισμούς του λιμένα. Η πρόσβαση στους ερευνητές είναι ελεύθερη ανάλογα με τη διαβάθμιση προσβασιμότητας του υλικού.
Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου μπορεί να καθοδηγήσει την αρχειακή έρευνα ή αναλάβει την έρευνα υλικού κατόπιν αίτησης με εξειδικευμένες ζητούμενες πληροφορίες.
Το Γραφείο Ιστορικού Αρχείου εξυπηρετεί ερευνητές στην ελληνική και αγγλική γλώσσα.
Όλες οι υπηρεσίες διατίθενται δωρεάν.

Για το ψηφιοποιημένο υλικό διατίθενται ψηφιακά αντίγραφα εφόσον πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις προσβασιμότητας.
Για το μη ψηφιοποιημένο υλικό δεν διατίθεται η δυνατότητα φωτοτυπικής αναπαραγωγής, αλλά ελεύθερης φωτογράφησης εφόσον πληρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις προσβασιμότητας.

Η Αποθήκη Ιστορικού Αρχείου βρίσκεται πλησίον του κτιρίου των Δικαστηρίων έναντι του οποίου λειτουργούν καταστήματα εστίασης.

HATHPA

ISDIAH (Διεθνές Πρότυπο για την Περιγραφή Φορέων με Αρχειακές Συλλογές)

Final

Minimal

Δημιουργία: 2021-10-05
Αναθεώρηση: 2026-04-23

• Greek

• Greek

Δελτίο περιγραφής του Φορέα.

Δημιουργία και αναθεώρηση: Κώστας Παλούκης, υπεύθυνος Ιστορικού Αρχείου ΟΛΘ Α.Ε.