Αρχείο Α.Ε. 10/07 - Ξύδης, Θεόδωρος

Πεδίο Αναγνώρισης

Κωδικός αναγνώρισης

GR ELIA-MIET Α.Ε. 10/07

Τίτλος

Ξύδης, Θεόδωρος

Ημερομηνία(ες)

  • 1927-1986 (Δημιουργία)

Επίπεδο περιγραφής

Αρχείο

Μέγεθος και Υπόστρωμα

14 αρχειακά κουτιά

Πεδίο Πλαισίου Παραγωγής

Όνομα παραγωγού

(1908-1984)

Βιογραφικό/Διοικητική Ιστορία

Ο εκπαιδευτικός, λογοτέχνης και κριτικός Θεόδωρος Ξύδης, γιος του Κωνσταντίνου Ξύδη και της Βασιλικής Παπαθεοδώρου, γεννήθηκε το 1908 στον Πύργο Ηλείας. Είχε έναν αδελφό, τον Γεώργιο, και δύο αδελφές τη Μαριγούλα και την Ευγενία, που πέθαναν πολύ νέες. Παντρεύτηκε την Πιπίνα Ζαντέ. Εργάστηκε ως δάσκαλος και στη συνέχεια ως διευθυντής στην δημόσια εκπαίδευση. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1930 άρχισε να δημοσιεύει ποίηση, εξέδωσε ποιητικές συλλογές και την συγκεντρωτική έκδοση Τα ποιήματα του Θεόδωρου Ξύδη 1932-1982. Από το 1947 ασχολήθηκε συστηματικά με την βυζαντινή υμνογραφία και δημοσίευσε περισσότερα από 40 σχετικά μελετήματα και άρθρα, που συγκεντρώνονται στον τόμο Βυζαντινή Υμνογραφία (1978). Δημοσίευσε πλήθος μελετημάτων και κριτικών για την αρχαία και, κυρίως, τη νεοελληνική γραμματεία. Τα μελετήματά του για τον Σικελιανό και τον Παλαμά δημοσιεύτηκαν και σε αυτοτελείς τόμους, όπως και τα άρθρα του για την ιστορία και μυθολογία της πατρίδας του, Ηλείας. Συνεργάστηκε με επιστημονικά (κυρίως εκπαιδευτικά) και λογοτεχνικά περιοδικά (κυρίως με τη Νέα Εστία). Ήταν μέλος της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Λαογραφικής Εταιρείας, της εν Αθήναις επιστημονικής εταιρείας, της Εταιρείας Βυζαντινών σπουδών, της Ελληνικής Μορφωτικής Εταιρείας, του φιλολογικού συλλόγου «Παρνασσός», της Εταιρείας Ηλειακών μελετών, της Εταιρείας Πελοποννησιακών σπουδών, του συλλόγου προς διάδοσιν Ωφελίμων βιβλίων.

Τιμητικές διακρίσεις και βραβεία: χρυσούς σταυρός οικουμενικού Πατριαρχείου για τις μελέτες του στη βυζαντινή υμνογραφία (1963), αργυρούς σταυρός του Φοίνικος (1964), βραβείο ποίησης της ομάδας των Δώδεκα (1966), βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 1971 για την ποίησή του, Α΄ κρατικό βραβείο κριτικής-δοκιμίου 1974 για το έργο του Άγγελος Σικελιανός.

Αυτοτελείς εκδόσεις: Αδελφή ψυχή, χ.τ., 1931. Ώρες γαλήνης, Αθήνα 1934. Ανάγλυφα, Αθήνα, έκδοση «Φιλολογικών χρονικών», 1946. Ποιήματα, Αθήνα, Ίκαρος, 1965. Ποιήματα 1966-1968, Αθήνα, Ιωλκός, 1968. Ποιήματα 1969-1970, Αθήνα, Ιωλκός, 1970. Ποιήματα 1971-1974, Αθήνα, Ίκαρος, 1974. Τα ποιήματα του Θεόδωρου Ξύδη 1932-1982, Αθήνα, Οι εκδόσεις των φίλων, 1982. Βυζαντινή υμνογραφία, Αθήνα, εκδόσεις Νικόδημος, 1978. Άγγελος Σικελιανός, Αθήνα, Ίκαρος, 1973. Παλαμάς, Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, 1983. Ηλειακά, Αθήνα, Σύλλογος προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων, 1981.

[Πηγές σύνταξης βιογραφικού: Βιογραφικά σημειώματα του ίδιου, τεκμήρια του αρχείου.]

Ιστορικό ενότητας περιγραφής

Διαδικασία Πρόσκτησης

Δωρεά Μαρίας Ηλιού, Φεβρούαριος 2007

Πεδίο Περιεχομένου και Διάρθρωσης

Παρουσίαση Περιεχόμενου

Χειρόγραφα, δακτυλόγραφα, σχεδιάσματα και δημοσιεύσεις ποιημάτων και κριτικών μελετών του Θ. Ξύδη πάνω σε θέματα που αφορούν την αρχαία, μεσαιωνική και νεοελληνική γραμματεία (κυρίως τη βυζαντινή υμνογραφία, το έργο του Ά. Σικελιανού και του Κ. Παλαμά, την ιστορία της Ηλείας), τη νεοελληνική γλώσσα και την εκπαίδευση. Κρίσεις λογοτεχνών και λογίων και άλλες δημοσιευμένες αναφορές στο έργο του, προσωπική (κυρίως ευχαριστίες και κρίσεις για έργα του) και οικογενειακή αλληλογραφία, προσωπικά τεκμήρια και οπτικοακουστικό υλικό (φωτογραφίες και μαγνητοταινίες).

Επιλογές, εκκαθαρίσεις και τελική διατήρηση

Εκκαθαρίστηκαν πολλαπλά φωτοαντίγραφα

Προσθήκες Υλικού

Σύστημα Ταξινόμησης

Θεματική και χρονολογική

Πεδίο Όρων Πρόσβασης και Χρήσης

Όροι πρόσβασης

Δεν υπάρχουν περιορισμοί στην πρόσβαση

Όροι αναπαραγωγής

Γλώσσα των Τεκμηρίων

Γραφή του υλικού

Σημειώσεις γλώσσας και γραφής

Ελληνική, γαλλική, γερμανική, αγγλική.

Φυσικά Χαρακτηριστικά και Τεχνικές απαιτήσεις

Εργαλείο έρευνας

Αναλυτική περιγραφή φακέλου/υποφακέλου σε ηλεκτρονική μορφή.

Συμπληρωματικές πηγές:

Εντοπισμός των πρωτότυπων

Οι επιστολές του Ά. Σικελιανού προς τον Θ. Ξύδη έχουν δωρηθεί στο Μουσείο Μπενάκη και έχουν δημοσιευτεί στο Ά. Σικελιανός, Γράμματα, τόμ. Β΄ (1931-1951), φιλ. επιμ. Κ. Μπουρναζάκης, Αθήνα, Ίκαρος, 2000. Σύμφωνα με την δωρήτρια του αρχείου, Μαρία Ηλιού, παρέμειναν στην οικογένειά του: η αλληλογραφία Θεόδωρου και Πιπίνας Ξύδη, το παράσημο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, δύο φωτογραφίες του Α. Σικελιανού με αφιέρωση, μία φωτογραφία του Κ. Παλαμά με αφιέρωση, το πρωτότυπο της δημοσιευμένης επιστολής του Παλαμά προς τον Θ. Ξύδη, το πρωτότυπο επιστολής του Ο. Μερλιέ (5.3.1975).

Εντοπισμός των αντιγράφων

Συνδεόμενες Ενότητες Περιγραφής

Σχετικές αρχειακές περιγραφές

Σημείωση δημοσίευσης

Πεδίο Παρατηρήσεων

Σημείωση

Σημείωση

Εναλλακτικοί Κωδικοί

Σημεία πρόσβασης

Τοποθεσίες ως Σημεία πρόσβασης

Όνοματα ως Σημεία πρόσβασης

Είδος υλικού ως Σημεία πρόσβασης

Πεδίο ελέγχου εργασιών της περιγραφής

Αναγνωριστικό περιγραφής

Αναγνωριστικό φορέα τεκμηρίωσης

Χρησιμοποιούμενοι Κανόνες ή Πρότυπα Περιγραφής

ΔΙΠΑΠ (Γ) 2η έκδοση

Ημερομηνίες δημιουργίας, αναθεώρησης και διαγραφής

Γραφή(ες)

Πηγές

Δελτίο περιγραφής Φορέα.

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Σοφία Μπόρα

Παρατηρήσεις και Όνομα Αρχειονόμου

Νοέμβριος 2008

Πεδίο Πρόσκτησης

Συνδεόμενα Φυσικά Πρόσωπα και Οργανιμοί

Related genres

Συνδεόμενες Τοποθεσίες